نگهداری خرگوش برای افراد تازه‌کار؛ خانه، غذا و سلامت
پاسخ کوتاه: نگهداری خرگوش برای افراد تازه‌کار با خرید یک قفس و بسته غذای خشک فشرده و پرفیبر (پلت) تمام نمی‌شود. خرگوش به محوطه‌ای امن برای حرکت آزادانه، علوفه خشکِ علفی مانند تیموتی، آب تازه، رسیدگی روزانه، ارتباط اجتماعی و دسترسی به دامپزشک آشنا با خرگوش نیاز دارد. اگر یک فرد بزرگسال نمی‌تواند هر روز مسئول غذا، نظافت و پیگیری سلامت باشد، بهتر است آوردن خرگوش را عقب بیندازید.
فهرست محتوا
پیش از آوردن خرگوش، تعهد واقعی را بسنجید
خرگوش حیوان خانگی کم‌زحمت یا وسیله‌ای برای سرگرمی کودک نیست. سال‌ها به مراقبت نیاز دارد، ممکن است هزینه درمان تخصصی داشته باشد و بیشتر اوقات از بغل‌شدن خوشش نمی‌آید. پیش از تصمیم نهایی، هزینه محوطه مناسب، علوفه خشک باکیفیت، پلت، سبزی، بستر، عقیم‌سازی و درمان‌های پیش‌بینی‌نشده را کنار قیمت خود حیوان حساب کنید.
در خانه مشخص کنید چه کسی صبح و شب آب و غذا را تازه می‌کند، مدفوع و حال عمومی خرگوش را می‌بیند و هنگام سفر از او مراقبت می‌کند. نشانی و شماره یک دامپزشک دارای تجربه در درمان خرگوش را از پیش پیدا کنید؛ هر درمانگاه سگ و گربه الزاماً برای خرگوش آماده نیست. اگر کودک مشتاق است، می‌تواند در کارهای ساده کمک کند، اما مسئول اصلی باید یک فرد بزرگسال باشد.
قفس کوچک را با خانه خرگوش اشتباه نگیرید
فضای زندگی باید آن‌قدر بزرگ باشد که خرگوش بتواند چند جهش پشت سر هم انجام دهد، کاملاً کش بیاید، روی پاهای عقب بایستد و میان محل خواب، ظرف خاک، آب و غذا جابه‌جا شود. یک باکس یا قفس می‌تواند پناهگاه باز داخل محوطه باشد، اما بستن خرگوش در آن برای بیشتر ساعات شبانه‌روز حرکت و رفتار طبیعی او را محدود می‌کند.
کف باید یکدست، خشک و غیرلغزنده باشد؛ توری فلزی برای کف محل زندگی مناسب نیست. برای هر خرگوش دست‌کم یک جای تاریک و امن برای پنهان‌شدن فراهم کنید و در خانه چندخرگوشی راه خروج پناهگاه را طوری در نظر بگیرید که هیچ‌کدام نتواند راه دیگری را ببندد. محل استراحت را دور از آفتاب مستقیم، بخاری، کولر پرقدرت، دود و رفت‌وآمد پیوسته بگذارید. خرگوش گرما را خوب تحمل نمی‌کند و در هوای گرم به سایه، جریان ملایم هوا و بررسی بیشتر نیاز دارد.
خانه را از زاویه یک خرگوش کنجکاو ایمن کنید
سیم برق، شارژر، لبه فرش، فوم، پلاستیک و گیاهان آپارتمانی همگی ممکن است جویده شوند. حتی وسیله‌ای که به نظر شما دور از دسترس است، شاید با یک پرش در دسترس خرگوش قرار بگیرد. سیم‌ها را داخل محافظ سخت ببرید، شکاف پشت وسایل را ببندید و گیاهی را که از بی‌خطر بودنش مطمئن نیستید از اتاق خارج کنید. بالکن باز، نرده‌های با فاصله، لبه‌های بلند بدون حفاظ و کف لیز هم باید پیش از ورود حیوان اصلاح شوند.
سگ یا گربه آرام نیز نباید بدون مانع و نظارت با خرگوش تنها بماند. حرکت ناگهانی یا حتی بازی دوستانه حیوان بزرگ‌تر می‌تواند ترس یا آسیب جدی ایجاد کند. در فضای بیرون، خطر گرما، سرما، فرار، شکارچی، حشرات و تماس با سموم بیشتر است؛ بنابراین محوطه بیرونی تنها وقتی انتخاب مناسبی است که سرپوشیده، مقاوم، سایه‌دار و متصل به پناهگاهی امن باشد و هر روز چند نوبت بررسی شود.
علوفه خشک و آب، پایه برنامه غذایی هستند
خرگوش بالغ سالم باید همیشه به علوفه خشکِ تمیز و خوش‌بو و آب تازه دسترسی داشته باشد. جویدن طولانی علوفه خشک هم به کار طبیعی دستگاه گوارش کمک می‌کند و هم برای ساییده‌شدن دندان‌ها مهم است. پلت را اندازه بگیرید و آن را جای علوفه خشک نگذارید. نوع و مقدار سبزی و پلت با سن، وزن و وضعیت پزشکی تغییر می‌کند؛ برای خرگوش جوان، آبستن یا بیمار برنامه خرگوش بالغ را خودسرانه اجرا نکنید.
سبزی تازه را شسته و کم‌کم معرفی کنید و هر بار فقط یک مورد تازه اضافه کنید تا تغییر مدفوع را بتوانید به همان خوراک ربط دهید. میوه و هویج شیرین تشویقی‌اند، نه بخش اصلی وعده. نان، بیسکویت، شکلات، تنقلات شور و هر گیاه یا خوراکی‌ای را که از بی‌خطر بودنش مطمئن نیستید امتحان نکنید. تغییر ناگهانی برند پلت یا نوع جیره هم می‌تواند خوردن و دفع را به هم بزند؛ جابه‌جایی را تدریجی انجام دهید و اشتها و شکل مدفوع را زیر نظر بگیرید.
ظرف خاک و نظافت باید ساده و بی‌خطر باشند
یک ظرف خاک جادار با لبه‌ای که ورود به آن آسان باشد در گوشه‌ای بگذارید که خرگوش خودش برای دفع انتخاب کرده است. بستر کاغذی بدون رایحه یا بستر گیاهی کم‌گردوغبار معمولاً انتخاب ساده‌تری است. خاک گربه کلوخه‌شونده، مواد معطر، پودر زیاد و تراشه‌های چوبی معطر می‌توانند دردسرساز شوند. گذاشتن مقداری علوفه خشک در کنار ظرف، استفاده از آن را طبیعی‌تر می‌کند؛ علوفه آلوده را همان روز دور بریزید.
آب را هر روز عوض کنید و ظرفش را بشویید، بخش خیس بستر و خوراک مانده را روزانه بردارید و محوطه را منظم تمیز و کاملاً خشک کنید. شوینده تند یا خوش‌بو لازم نیست. همه بوی آشنای محیط را یک‌باره از بین نبرید؛ بعد از نظافت می‌توانید کمی از بستر خشک قبلی را در ظرف خاک بگذارید تا خرگوش محل دفع را دوباره پیدا کند. خیس‌ماندن زیر دم یا کف پا را فقط با تمیزکردن محیط حل‌شده فرض نکنید، چون ممکن است پشت آن مشکل حرکتی، ادراری یا گوارشی باشد.
همدم، تماس انسانی و بازی را با نیاز خرگوش هماهنگ کنید
خرگوش‌ها اجتماعی‌اند و در بیشتر موارد از زندگی با یک خرگوش سازگار سود می‌برند؛ حضور انسان یا خوکچه هندی به‌طور کامل جای ارتباط با هم‌نوع را نمی‌گیرد. با این حال، دو خرگوش ناآشنا را نباید ناگهان در یک محوطه رها کرد. معاینه، تعیین جنسیت درست، تصمیم درباره عقیم‌سازی و معرفی تدریجی در فضای مناسب اهمیت دارد. برای این مرحله، راهنمای آشنا کردن دو خرگوش مسیر امن‌تری نشان می‌دهد.
برای دوستی با انسان، روی زمین بنشینید و اجازه دهید خرگوش نزدیک شود. او را دنبال نکنید و برای نوازش یا بغل‌کردن به گوشه نرانید. اگر تجربه بلندکردن خرگوش را ندارید، روش درست را به‌صورت عملی از دامپزشک یاد بگیرید. هنگام جابه‌جایی ضروری، یک دست باید زیر سینه و دست دیگر زیر بخش عقبی بدن باشد و خرگوش نزدیک بدن شما بماند؛ هرگز از گوش یا پوست پشت گردن بلندش نکنید. کودک بهتر است نشسته و با حضور بزرگسال او را نوازش کند تا خرگوش از بغلش نیفتد.
جعبه مقوایی با دو ورودی، تونل، سکوی کوتاه و محکم، جای کندن و وسایل امن برای جویدن به خرگوش فرصت پنهان‌شدن، بالا رفتن و سرگرم‌شدن می‌دهند. چند وسیله را دوره‌ای جابه‌جا کنید، اما آن‌قدر محوطه را پر نکنید که جای دویدن نماند. ایده‌های سرگرمی و اسباب‌بازی خرگوش نمونه‌های ساده‌ای برای جست‌وجوی علوفه خشک، کندن و جویدن دارد.
یک برنامه کوتاه برای هر روز و هر هفته داشته باشید
صبح و شب ببینید خرگوش غذا خورده، آب نوشیده و مدفوع معمول خودش را داشته است. حالت نشستن، تنفس، میل به حرکت، نداشتن ترشح چشم و بینی و تمیز و خشک بودن زیر دم را هم در چند ثانیه بررسی کنید. این مشاهده قرار نیست به گرفتن و چرخاندن روزانه حیوان تبدیل شود؛ کافی است حال معمول او را بشناسید تا تغییر را زود بفهمید.
هفته‌ای یک بار وزن را با ترازوی ثابت ثبت کنید و هم‌زمان کف پا، پوست و بلندی ناخن‌ها را ببینید. دفعات برس‌کشیدن به نوع مو و فصل بستگی دارد و هنگام ریزش باید بیشتر شود، چون خرگوش نمی‌تواند گلوله مو را بالا بیاورد. حمام کامل معمولاً لازم نیست و می‌تواند باعث ترس و سردشدن بدن شود. اگر زیر دم مرتب کثیف می‌شود یا ناخن‌گیری برایتان امن نیست، روش کار را از دامپزشک یا تکنسین آموزش‌دیده یاد بگیرید.
نمونه واقعی از هفته اول در یک خانه
خانواده‌ای در یک آپارتمان ابتدا تصور می‌کند خرگوش شب‌ها در قفس بماند و عصرها یک ساعت در اتاق حرکت کند. پیش از آوردنش، اعضای خانواده متوجه می‌شوند این برنامه حرکت کافی نمی‌دهد؛ گوشه‌ای از اتاق را با نرده محکم جدا می‌کنند، کف لیز را می‌پوشانند، سیم‌ها را داخل محافظ می‌برند و باکس حمل را به‌عنوان پناهگاهِ همیشه‌باز در محوطه می‌گذارند. کودک خانواده مسئول پرکردن کاسه آب با نظارت است و بزرگسال غذا، نظافت و پیگیری پزشکی را بر عهده می‌گیرد.
خرگوش دو روز نخست بیشتر در باکس می‌ماند. خانواده او را بیرون نمی‌کشد؛ نزدیک محوطه آرام می‌نشیند، علوفه خشک و آب را در دسترس نگه می‌دارد و اشتها و مقدار مدفوع را بررسی می‌کند. در این مثال، خرگوش روز سوم خودش برای دیدن تونل بیرون می‌آید؛ خرگوش دیگری ممکن است به زمان بیشتری نیاز داشته باشد. نشانه موفقیت هفته اول این نیست که خرگوش فوراً بغل بیاید یا با خانواده بازی کند؛ خوردن منظم، دفع طبیعی، بیرون‌آمدن به میل خودش و آرام‌ترشدن تدریجی در محیط تازه مهم‌ترند.
دامپزشک و نشانه‌های خطر را پیش از بحران بشناسید
معاینه آغازین فرصت خوبی برای بررسی دندان، وزن، پوست، جنسیت، برنامه عقیم‌سازی و واکسن‌های لازم یا در دسترس در محل زندگی شماست. داروی سگ، گربه یا انسان را بدون تجویز به خرگوش ندهید و ضدانگل را بر پایه حدس انتخاب نکنید. دندان‌های عقب نیز در خانه به‌خوبی دیده نمی‌شوند؛ طبیعی‌بودن دندان‌های جلویی سلامت کامل دهان را ثابت نمی‌کند.
کم‌شدن واضح اشتها، کوچک‌تر یا کم‌شدن گلوله‌های مدفوع، غذا نخوردن، شکم متورم، قوزکردن همراه با دندان‌قروچه بلند، اسهال آبکی، زورزدن برای ادرار، کج‌شدن ناگهانی سر یا بی‌حالی نیاز به تماس سریع با دامپزشک دارد. تنفس با دهان باز، ناتوانی در ایستادن، خون‌ریزی شدید، تشنج، جویدن سیم برق‌دار یا احتمال خوردن ماده سمی اورژانسی است؛ اگر سیم برق‌دار جویده شده، پیش از لمس سیم یا خرگوش برق را از منبع امن قطع کنید. خوراندن اجباری غذا همیشه امن نیست، به‌ویژه اگر احتمال انسداد مطرح باشد؛ برای خرگوشی که نمی‌خورد منتظر روز بعد نمانید و از راهنمای ایست گوارشی خرگوش فقط برای اقدام امن تا رسیدن به دامپزشک کمک بگیرید.
