خمیازه کشیدن سگ؛ خوابآلودگی یا استرس؟
خمیازه سگ پس از بیدارشدن، هنگام خوابآلودگی یا همراه کشوقوس بدن معمولاً طبیعی است. همان حرکت در میانه معاینه، بغلکردن، برخورد با غریبه یا تمرین دشوار میتواند همراه ناراحتی و نیاز به مکث دیده شود. یک خمیازه بهتنهایی معنی قطعی ندارد؛ اتفاق همان لحظه، تکرار رفتار و حالت کل بدن را کنار هم ببینید.
فهرست محتوا
خمیازه طبیعی پس از خواب
سگ ممکن است بعد از چرت، پیش از خواب یا هنگام بلندشدن از جای استراحت خمیازه بکشد. در این حالت بدن نرم است، چشمها آراماند، سگ کشوقوس میآید و بعد به خواب یا کار معمولش برمیگردد. خمیازه معمولاً پشتسرهم ادامه پیدا نمیکند و نشانهای از دورشدن، پنهانشدن یا درد وجود ندارد.
گاهی انتظار طولانی و فروکشکردن هیجان نیز با یک خمیازه همراه میشود. این رفتار لزوماً پیامی برای انسان نیست و نباید هر بار آن را اضطراب نامید. بهترین معیار، تفاوت آن با الگوی همیشگی همان سگ است.
خمیازه در موقعیتهای ناراحتکننده
بعضی سگها هنگام محدودشدن حرکت، نزدیکشدن فرد ناآشنا، معاینه، صدای ترسناک یا تمرینی که برایشان سخت شده است خمیازه میکشند. اینجا خمیازه میتواند بخشی از واکنش بدن به تنش باشد، اما از روی آن بهتنهایی نمیتوان شدت ترس یا قصد بعدی سگ را فهمید.
زمان رفتار مهم است. اگر خمیازه دقیقاً با خمشدن فرد روی سگ، گرفتن یقه یا نزدیکشدن حیوان دیگر شروع میشود و با ایجاد فاصله کمتر میشود، آن موقعیت احتمالاً برای سگ راحت نبوده است. اگر خمیازه در چند موقعیت متفاوت تکرار میشود، زمان و شرایطش را یادداشت کنید.
حالت بدن، معنی خمیازه را روشن میکند
در کنار خمیازه به سفت یا نرم بودن بدن، جهت نگاه، جای گوشها، دم و اینکه سگ راهی برای دورشدن دارد یا نه توجه کنید. برگرداندن سر، عقببردن گوشها، پایینآوردن بدن، جمعکردن دم، نفسنفسزدن بدون گرما، لیسزدن لب و تلاش برای فاصلهگرفتن احتمال ناراحتی را بیشتر میکنند.
در مقابل، خمیازه همراه با پلکهای سنگین، درازکشیدن راحت، کشوقوس و برگشتن به خواب بیشتر با خستگی جور است. دم تکاندادن بهتنهایی هم آرامش را ثابت نمیکند؛ ممکن است بدن همچنان سفت باشد و سگ راه خروج بخواهد.
آیا خمیازه سگ از انسان یا سگ دیگر سرایت میکند؟
در بعضی پژوهشها، برخی سگها پس از دیدن یا شنیدن خمیازه انسان خمیازه کشیدهاند، اما نتیجه همه مطالعات یکسان نیست. واکنش یک سگ در خانه نمیتواند میزان همدلی، علاقه یا پیوند او با صاحبش را اندازه بگیرد. خمیازهکشیدن یا نکشیدن هیچ آزمون خانگی معتبری برای رابطه شما نیست.
برای امتحانکردن این موضوع چند بار جلوی صورت سگ خمیازه نکشید و او را برای دیدن واکنش در گوشهای نگه ندارید. چنین آزمایشی چیزی را ثابت نمیکند و نزدیککردن صورت به سگی که راحت نیست میتواند خطر گازگرفتگی را بالا ببرد.
واکنش آرام و امن به ناراحتی سگ
حرکت خود را متوقف کنید، کمی فاصله بدهید و اجازه دهید سگ انتخاب کند بماند یا دور شود. در تمرین، درخواست را سادهتر کنید یا جلسه را پایان دهید؛ در نوازش، دست را کنار بکشید. اگر سگ خودش با بدنی نرم برگشت، میتوانید تماس را از سر بگیرید؛ ساکتماندنش بهتنهایی به معنی راحتبودن نیست.
اگر کودک نزدیک سگ است، بزرگسال باید همان لحظه فاصله امن ایجاد کند. از کودک نخواهید سگ را بغل کند یا برای آشتی خوراکی را جلوی صورتش بگیرد. خمیازه میتواند یکی از نخستین نشانههای ناراحتی باشد و بهتر است پیش از غرغر یا تلاش برای فرار به آن توجه شود.
خمیازه را به لجبازی، خجالت یا «احساس گناه» نسبت ندهید و سگ را بابت آن تنبیه نکنید. یک بار خمیازه را هم نشانه قطعی اضطراب ندانید. فیلم کوتاه از فاصله مناسب و یادداشت اتفاق پیش و پس از رفتار، از چسباندن یک برچسب ثابت به سگ مفیدتر است.
دهان سگ را برای عکسگرفتن باز نکنید، صورتتان را نزدیک دهان او نبرید و با نوازش اجباری تلاش نکنید او را آرام کنید. اگر سگ فاصله میگیرد، راهش را نبندید و برای ادامه تماس یقه را نگیرید.
دو مثال با دو معنی متفاوت
فرض کنید سگ صبح از جای خواب بلند میشود، یک خمیازه بلند میکشد، پاها را دراز میکند و با بدن نرم به سمت ظرف آب میرود. این رفتارها با بیدارشدن طبیعی هماهنگاند و نیازی به اقدام خاص ندارند.
در موقعیتی دیگر، کودک برای بغلکردن سگ خم میشود؛ سگ سرش را برمیگرداند، لبش را میلیسد، دو بار خمیازه میکشد و به عقب میرود. اینجا کار درست ایجاد فاصله و پایان تماس است، نه نزدیکترکردن کودک برای اینکه سگ «عادت کند».
زمان بررسی علت پزشکی
اگر خمیازه ناگهان بسیار بیشتر شده و خارج از زمان خواب یا موقعیت مشخص تکرار میشود، حال عمومی را هم ببینید. بیحالی، تغییر واضح خواب، کاهش اشتها، آبریزش دهان، بوی بد دهان، مشکل جویدن یا بلع، مالیدن صورت، درد هنگام بازکردن دهان و شروع رفتار پس از داروی تازه، دلیل خوبی برای تماس با دامپزشکاند.
تقلا برای نفسکشیدن، لثه آبی یا بسیار رنگپریده، ازحالرفتن، گیجی ناگهانی، تشنج یا ناتوانی در بستن دهان وضعیت فوری است. در این شرایط آن را فقط یک رفتار ندانید و بیدرنگ به مرکز دامپزشکی مراجعه کنید.
