زایمان در سگ – هر آنچه باید بدانید – پرشین پت شاپ
جدول محتوا
زایمان در سگ یکی از مراحل مهم و حساس زندگی سگها و صاحبانشان است. اگر سگ شما باردار است، باید اطلاعات کافی در مورد نشانهها، مراحل و مراقبتهای زایمان در سگ داشته باشید تا بتوانید به بهترین شکل از سگ مادر و تولههایش حمایت کنید. در این مقاله، قصد داریم راهنمای جامعی در مورد زایمان در سگ ارائه دهیم و به سوالات شما در این زمینه پاسخ دهیم.
فهرست محتوا
مدت زمان بارداری سگ
بارداری سگها به طور میانگین ۶۲ تا ۶۴ روز یا حدودا ۲ ماه طول میکشد. البته تعیین زمان دقیق زایمان کار سختی است چون تاریخ جفتگیری ممکن است با تاریخ حاملگی تفاوت داشته باشد. علاوه بر این، زمان زایمان به عواملی مثل نژاد و جثه سگ بستگی دارد. برای مثال، سگهای کوچکتر معمولا زودتر از سگهای بزرگتر زایمان میکنند. برای اطمینان از زمان زایمان سگ خود، میتوانید از روشهای مختلفی مثل سونوگرافی، آزمایش خون و عکسبرداری استفاده کنید که در ادامه به آنها خواهیم پرداخت.
چگونه بفهمیم سگ باردار است؟
اگر مشتاق هستید بدانید که سگ شما باردار است یا خیر، میتوانید به دنبال نشانههایی مثل بزرگ شدن پستانها، افزایش وزن، افزایش اشتها، تغییر رفتار و ترشح شیر از سینهها باشید. این نشانهها معمولا در اواخر دوران بارداری سگ بیشتر و واضحتر میشوند. برای تایید بارداری سگ خود، بهتر است از روشهای تشخیصی که در بخش قبل ذکر شدند استفاده کنید.
نگهداری از سگ در دوران بارداری
سگ شما در دوران بارداری به مراقبتهای ویژهای نیاز دارد تا سلامتی خود و تولههایش را حفظ کند. برخی از این مراقبتها عبارتند از:
- تغذیه مناسب: سگ شما در دوران بارداری به مقدار و کیفیت بیشتری از غذا نیاز دارد. باید غذایی را برایش انتخاب کنید که حاوی پروتئین، کالسیم، فسفر، ویتامینها و مواد معدنی کافی باشد. میتوانید از غذاهای خشک یا تری که برای سگهای باردار طراحی شدهاند استفاده کنید یا غذای خانگی را با رعایت اصول تهیه کنید. همچنین باید مقدار غذای سگ خود را به تدریج افزایش دهید تا در اواخر بارداری به دو برابر مقدار عادی برسد. البته باید مراقب باشید که سگ خود را چاق نکنید چون این میتواند باعث مشکلاتی در زایمان شود.
- تمرین مناسب: سگ شما در دوران بارداری به فعالیت بدنی منظم و متعادل نیاز دارد تا عضلات و استخوانهایش قوی بمانند و از افسردگی و استرس دوری کند. باید سگ خود را به صورت روزانه برای پیادهروی یا بازی بیرون ببرید اما از فعالیتهای شدید و خستهکننده خودداری کنید. همچنین باید از جاهایی که ممکن است با سگهای دیگر مواجه شود دوری کنید تا از بروز مشکلاتی مثل عفونت یا آسیبدیدگی جلوگیری کنید.
- بازدید دامپزشکی: سگ شما در دوران بارداری به بازدیدهای دورهای از دامپزشک نیاز دارد تا وضعیت سلامتی خود و تولههایش را بررسی کند. باید سگ خود را حداقل دو بار در دوران بارداری به دامپزشک ببرید. اولین بازدید باید در اوایل بارداری باشد تا تایید بارداری و تعیین تعداد تولهها انجام شود. دومین بازدید باید در اواخر بارداری باشد تا آمادگی برای زایمان و وجود مشکلات احتمالی مانند سختزایی یا عفونت را بررسی کند. همچنین باید سگ خود را در طول بارداری برای واکسیناسیون و انگلزدایی به دامپزشک مراجعه کنید.
- آمادهسازی لانه: سگها به طور غریزی عادت دارند در لانه زایمان کنند تا فضای امن و راحتی برای تولههایشان فراهم کنند. با نزدیک شدن زمان زایمان سگ باید برای مادر و تولههای تو راهش لانه مناسب آماده کنید.اول یک جای ساکت، آروم و راحت (مثلا یک اتاق) را برای لانه انتخاب کنید و از دسترسی سگهای دیگر یا حیوانات خانگی به آن جلوگیری کنید. سپس یک جعبه یا سبد بزرگ و محکم را به عنوان لانه در نظر بگیرید و آن را با پتو، حوله یا پارچههای نرم و گرم پوشانده و راحت کنید. اندازه لانه باید به گونهای باشد که سگ مادر بتواند در آن به راحتی بخوابد و برخیزد و تولههایش را در آغوش بگیرد. همچنین باید از این نکته مطمئن شوید که لبههای لانه به اندازه کافی بلند باشند تا تولهها نتوانند از آن بیرون بیفتند. لانه را در محلی قرار دهید که دمای مناسب و نور کافی داشته باشد و از تهویه هوا مطمئن شوید. لانه را چند هفته قبل از زایمان آماده کنید تا سگ مادر با آن آشنا شود و در آن راحت شود.
نشانهها و مراحل زایمان در سگ
زایمان در سگ به سه مرحله تقسیم میشود که هر کدام نشانهها و مدت زمان خاص خود را دارند. این مراحل عبارتند از:
- مرحله اول: در این مرحله، سگ مادر شروع به انقباضات رحمی میکند تا راه زایمان را آماده کند. این مرحله معمولا ۶ تا ۱۲ ساعت طول میکشد و ممکن است برای صاحبان سگ قابل تشخیص نباشد. نشانههای این مرحله عبارتند از: بیقراری، اضطراب، نفسزدن سریع، انداختن خوراک، لرزش، بزدلی، پنهان شدن، لیس زدن مکان زایمان و اندازهگیری دمای بدن. قابل اطمینان ترین نشانه قریب الوقوع بودن زایمان در سگ های ماده، کاهش دمای بدن تا ۱ درجه سانتی گراد در عرض ۲۴ ساعت قبل زایمان میباشد. برای اندازهگیری دمای بدن سگ خود، میتوانید از ترمومتر دیجیتال استفاده کنید و آن را در مقعد سگ قرار دهید. دمای بدن سگها به طور معمول بین ۳۷.۵ تا ۳۹ درجه سانتی گراد است. اگر دمای بدن سگ شما به کمتر از ۳۷ درجه سانتی گراد رسید، باید آماده زایمان باشید.
- مرحله دوم: در این مرحله، سگ مادر شروع به زایمان تولهها میکند. این مرحله میتواند بین ۳ تا ۱۲ ساعت طول بکشد و بستگی به تعداد و اندازه تولهها دارد. نشانههای این مرحله عبارتند از: انقباضات شدید رحمی، فشار دادن با عضلات شکمی، خروج مایعات یا خون از واژن، خروج پرده زایمان (یک جیب مایعاتی که توله را درون خود دارد) و خروج توله. تولهها میتوانند به صورت سر به جلو یا پا به جلو زاییده شوند. سگ مادر معمولا پرده زایمان را پاره میکند، ناف توله را قطع میکند و توله را تمیز میکند. اگر سگ مادر این کارها را انجام نداد، باید شما به کمک او بشتابید و با دقت و ملایمت این کارها را انجام دهید. بین زایمان هر توله، ممکن است فاصلهای از ۱۰ دقیقه تا ۱ ساعت وجود داشته باشد. اگر این فاصله بیشتر از ۲ ساعت شد، باید به دامپزشک مراجعه کنید.
- سگ مادر معمولا پس از خروج کامل توله ها ، آرام و خسته میشود و به تولههایش میپردازد. او باید به تولههایش شیر بدهد و آنها را گرم و تمیز نگه دارد. شما باید از سگ مادر و تولههایش حمایت کنید و به نیازهای آنها توجه کنید. برخی از این نیازها عبارتند از:
- تغذیه مناسب: سگ مادر در دوران شیردهی به مقدار و کیفیت بیشتری از غذا نیاز دارد تا شیر کافی و مغذی تولید کند. باید غذایی را برایش انتخاب کنید که حاوی پروتئین، کالسیم، فسفر، ویتامینها و مواد معدنی کافی باشد. میتوانید از غذاهای خشک یا تری که برای سگهای شیرده طراحی شدهاند استفاده کنید یا غذای خانگی را با رعایت اصول تهیه کنید. همچنین باید مقدار غذای سگ خود را به تدریج افزایش دهید تا در اواخر شیردهی به سه برابر مقدار عادی برسد. البته باید مراقب باشید که سگ خود را چاق نکنید چون این میتواند باعث مشکلاتی در شیردهی یا سلامتی شود.
- آبدهی کافی: سگ مادر در دوران شیردهی به مقدار زیادی از آب نیاز دارد تا شیر کافی تولید کند و از خشکی و کم آبی جلوگیری کند. باید آب تازه و تمیز را در دسترس سگ خود قرار دهید و از مصرف آن توسط سگ تشویق کنید. میتوانید آب را در کنار لانه یا در محلی که سگ خود را غذا میدهید بگذارید. اگر سگ خود را با غذای تر تغذیه میکنید، میتوانید مقدار آب را کمی کاهش دهید.
- مراقبت از تولهها: تولههای سگ در ابتدای زندگی به مراقبتهای ویژهای نیاز دارند تا رشد و تکامل سالمی داشته باشند. باید از تولههای سگ خود در زمینههای زیر مراقبت کنید:
- گرم نگه داشتن: تولههای سگ در ابتدای زندگی قادر به تنظیم دمای بدن خود نیستند و احتمال سرمازدگی یا گرمازدگی آنها بالاست. باید از گرم نگه داشتن تولهها اطمینان حاصل کنید و از تغییرات ناگهانی دما جلوگیری کنید. برای این منظور، میتوانید از پتو، حوله یا پارچههای گرم و نرم استفاده کنید و آنها را در لانه قرار دهید. همچنین میتوانید از بخاری، پد گرم کننده یا لامپ گرمایشی استفاده کنید اما باید مراقب باشید که دمای لانه بیش از حد گرم نشود و تولهها را سوزانده یا خشک نکند. دمای مناسب لانه باید بین ۲۵ تا ۳۰ درجه سانتی گراد باشد. باید تولهها را در فواصل منظم بررسی کنید و از رنگ و رفتار آنها نشانههای گرمازدگی یا سرمازدگی را تشخیص دهید. اگر تولهها خیس، سرد، آبی یا خاکستری باشند، نشانه سرمازدگی است. اگر تولهها خشک، گرم، قرمز یا سفید باشند، نشانه گرمازدگی است. در هر دو حالت، باید فورا اقدام به تنظیم دمای لانه و ارائه مراقبتهای اضطراری کنید.
- تغذیه مناسب: تولههای سگ در ابتدای زندگی فقط به شیر مادر نیاز دارند و از آن شیر مواد غذایی و آنتیبادیهای لازم برای رشد و مقاومت در برابر بیماریها را دریافت میکنند. باید از شیردهی کافی تولهها توسط سگ مادر اطمینان حاصل کنید و از وضعیت وزن و رشد آنها مطلع شوید. برای این منظور، میتوانید تولهها را در فواصل منظم وزن کنید و از جدول رشد سگها استفاده کنید. تولههای سگ باید در هر روز حدود ۵ تا ۱۰ درصد از وزن خود را افزایش دهند. اگر تولهها کم وزن، ضعیف، بیحال یا بیاشتها باشند، نشانه کمبود شیر است. در این صورت، باید علت کمبود شیر را بررسی کنید و از روشهای جایگزین شیردهی مثل شیر مصنوعی یا شیردهی توسط سگهای دیگر استفاده کنید. تولههای سگ میتوانند از ۳ هفتگی شروع به مصرف غذاهای جامد کنند و تا ۸ هفتگی به طور کامل از شیر مادر جدا شوندمرحله سوم: در این مرحله، سگ مادر خروج محصولات جفتگیری (
مثل جفت و پلاسنتا) را تمام میکند. این مرحله میتواند همزمان با مرحله دوم یا بعد از آن رخ دهد. نشانههای این مرحله عبارتند از: خروج مایعات یا خون از واژن، انقباضات رحمی و خروج جفت و پلاسنتا. تعداد جفت و پلاسنتا باید با تعداد تولهها برابر باشد. اگر تعداد آنها کمتر باشد، ممکن است بخشی از آنها در رحم سگ مادر باقی مانده باشد که میتواند باعث عفونت و مشکلات جدی شود. برای اطمینان از خروج کامل محصولات جفتگیری، میتوانید سگ خود را به دامپزشک ببرید یا از روشهای تشخیصی مثل سونوگرافی یا عکسبرداری استفاده کنید.
مراقبت از سگ مادر
سگ مادر در دوران شیردهی و پرورش تولهها به مراقبتهای ویژهای نیاز دارد تا سلامتی و توانایی خود را حفظ کند. باید از سگ مادر در زمینههای زیر مراقبت کنید:
- بازدید دامپزشکی: سگ مادر باید در طول دوران شیردهی و پرورش تولهها به دامپزشک مراجعه کند تا وضعیت سلامتی خود و تولههایش را بررسی کند. باید سگ خود را حداقل ۲۴ ساعت بعد از زایمان و سپس هر هفته تا ۸ هفتگی تولهها به دامپزشک ببرید. دامپزشک میتواند سگ مادر را برای عفونتها، التهابها، خونریزیها، ترشحات نامناسب، کمبود شیر، مشکلات پوستی، مشکلات دندانی و مشکلات دیگر معاینه کند و در صورت لزوم درمان مناسب را تجویز کند. همچنین دامپزشک میتواند سگ مادر را برای واکسیناسیون و انگلزدایی در زمان مناسب راهنمایی کند.
- تمیز نگه داشتن: سگ مادر باید در دوران شیردهی و پرورش تولهها تمیز نگه داشته شود تا از بروز عفونتها و بیماریها جلوگیری کند. باید سگ خود را با فاصلههای منظم شستشو دهید و از شامپوهای ملایم و مناسب برای سگها استفاده کنید. همچنین باید پوست و موی سگ خود را با شانه و برس مناسب شانه و برس کنید و از برداشتن گرهها و چرکها اطمینان حاصل کنید. باید ناخنهای سگ خود را با قیچی یا ماشین مناسب کوتاه کنید و از آسیب دیدن آنها جلوگیری کنید. باید چشمها و گوشهای سگ خود را با پارچه یا پنبه تمیز و خشک کنید و از وجود اندازه، ترشحات یا زخمها مطلع شوید. باید دهان و دندانهای سگ خود را با مسواک و خمیر دندان مناسب برای سگها مسواک زنی کنید و از وجود تراکم، پوسیدگی یا بوی بد دهان مطلع شوید.
- رعایت بهداشت: سگ مادر باید در دوران شیردهی و پرورش تولهها به بهداشت خود و تولههایش توجه کند تا از بروز عفونتها و بیماریها جلوگیری کند. باید سگ خود را به مکانهایی که ممکن است با سگهای دیگر یا حیوانات خانگی مواجه شود نبرید تا از انتقال بیماریها مثل سرخس، کرم، تب سگی، آبله و غیره جلوگیری کنید. همچنین باید لانه و محل زندگی سگ خود را تمیز و خشک نگه داشته و از تعویض پتو، حوله یا پارچههای لانه اطمینان حاصل کنید. باید ظروف غذا و آب سگ خود را با فاصلههای منظم شستشو دهید و از تمیز بودن آنها مطمئن شوید. باید مدفوع و ادرار سگ خود را با فاصلههای منظم جمعآوری و دور ریخته و از بهداشت محیط اطمینان حاصل کنید.
- تشویق و تربیت: سگ مادر باید در دوران شیردهی و پرورش تولهها به تشویق و تربیت نیاز دارد تا اعتماد به نفس و رابطه خوبی با شما داشته باشد. باید سگ خود را با صدای ملایم و لطیف صحبت کنید و از تنبیه یا تهدید اجتناب کنید. باید سگ خود را با لبخند، نوازش، بازی و اهدای جایزه مثل خوراک یا اسباببازی تشویق کنید و از انجام کارهای خوبش تعریف کنید. باید سگ خود را برای رعایت قوانین و انجام دستورات آموزش دهید و از تکرار و تمرین استفاده کنید. باید سگ خود را برای حفظ بهداشت و تمیزی آموزش دهید و از استفاده از جعبه یا محل خاصی برای انجام نیازهای فیزیولوژیکی اطمینان حاصل کنید. باید سگ خود را برای اجتماعی شدن با انسانها و حیوانات دیگر آموزش دهید و از معرفی آنها به سگ خود با روشهای ملایم و ایمن استفاده کنید.
نکات مهم در مورد زایمان در سگ
در پایان این مقاله، برخی از نکات مهم و کلیدی در مورد زایمان در سگ را برای شما بیان میکنیم:
- زایمان در سگ یک فرایند طبیعی و غریزی است و سگ مادر معمولا قادر به انجام آن به تنهایی است. شما باید به سگ خود احترام بگذارید و از دخالت غیرضروری خودداری کنید. فقط در صورت لزوم و با رعایت احتیاط به کمک او بشتابید.
- زایمان در سگ میتواند با مشکلات و خطراتی همراه باشد که نیاز به مداخله دامپزشکی دارند. شما باید از نشانههای مشکلات زایمان مثل سختزایی، خونریزی زیاد، تب، لرز، بیحالی، بیاشتهایی، ترشحات بدبو یا رنگین، عدم خروج تمام تولهها یا محصولات جفتگیری و غیره مطلع شوید و در صورت بروز آنها فورا به دامپزشک مراجعه کنید.
- زایمان در سگ نیاز به مراقبتهای ویژهای از سگ مادر و تولههایش دارد تا از سلامتی و رشد آنها اطمینان حاصل کنید. شما باید به نیازهای سگ خود در زمینههای تغذیه، تمرین، بازدید دامپزشکی، آمادهسازی لانه، تمیز نگه داشتن، رعایت بهداشت، تشویق و تربیت توجه کنید و از ارائه مراقبتهای مناسب به آنها توجه کنید.
امیدواریم این مقاله برای شما مفید و جالب بوده باشد و بتوانید با استفاده از آن به بهترین شکل از سگ مادر و تولههایش حمایت کنید. ما را در نظرات خود از نظرات و تجربیات خود در مورد زایمان در سگ مطلع کنید. با تشکر از همراهی شما
تهیه: مجله پرشین پت شاپ
با فروشگاه حیوانات پرشین پت شاپ ، خرید آنلاین لوازم سگ و لوازم گربه را تنها با یک کلیک تجربه کنید.
