تنگی نفس در گربه؛ علائم خطر، علتها و اقدام فوری
تنگی نفس در گربه یا دیسپنه یک بیماری مستقل نیست؛ نشانهای است که میگوید گربه برای ورود و خروج هوا یا رساندن اکسیژن کافی به بدن مشکل دارد. برخلاف سگ، نفسنفس زدن و تنفس با دهان باز در گربه معمولاً طبیعی نیست. اگر گربه در حالت استراحت با دهان باز نفس میکشد، شکم را با زور حرکت میدهد یا لثهاش آبی و خاکستری شده است، او را فوراً به اورژانس دامپزشکی برسانید.
در بحران تنفسی، تلاش برای معاینه طولانی، خوراندن دارو یا گرفتن محکم حیوان میتواند استرس و نیاز به اکسیژن را بیشتر کند. کار درست، حفظ آرامش، کاهش دستکاری و انتقال سریع است.
فهرست محتوا
علائم تنگی نفس در گربه چیست؟
- تنفس با دهان باز یا نفسنفس زدن در استراحت؛
- تنفس سریع، سطحی یا صدادار؛
- حرکت شدید شکم و قفسه سینه هنگام نفس کشیدن؛
- کشیدن گردن به جلو، باز نگه داشتن آرنجها یا نشستن خمیده؛
- خسخس، سرفه، عقزدن یا صدای غیرعادی؛
- ضعف، بیحالی، بیقراری، غش یا ناتوانی در راه رفتن؛
- رنگپریدگی یا آبی و بنفش شدن لثه و زبان.
گربه ممکن است گوشهای پنهان شود و حاضر نباشد دراز بکشد. بعضی سرپرستان سرفه گربه را با تلاش برای بالا آوردن گلوله مو اشتباه میگیرند؛ در سرفه تنفسی معمولاً چیزی خارج نمیشود و وضعیت بدن با گردن کشیده همراه است.
چطور تعداد تنفس گربه را بشماریم؟
وقتی گربه خوابیده یا کاملاً آرام است، بالا و پایین رفتن قفسه سینه را بشمارید؛ هر بالا و پایین رفتن یک تنفس است. تعداد را در ۳۰ ثانیه بشمارید و دو برابر کنید. عدد را همراه با زمان، وضعیت خواب یا بیداری و یک ویدئوی کوتاه برای دامپزشک ثبت کنید. عدد بالا بهتنهایی تشخیص نیست، اما افزایش پایدار نسبت به حالت معمول گربه یا همراهی آن با تلاش تنفسی مهم است.
اگر گربه آشکارا مشکل تنفس دارد، برای شمردن یا فیلم گرفتن مراجعه را عقب نیندازید.
علتهای رایج تنگی نفس در گربه
آسم و التهاب راههای هوایی
آسم گربه میتواند باعث سرفه، خسخس، تنفس سریع و حمله حاد شود. گردوغبار، دود، عطر، اسپری و بستر پرگردوغبار ممکن است علائم یک گربه حساس را تحریک کنند، اما تشخیص آسم تنها از روی مشاهده خانه ممکن نیست. طبق راهنمای آسم گربه دانشگاه کرنل، بیماریهای دیگری نیز میتوانند علائم مشابه ایجاد کنند.
بیماری قلبی و تجمع مایع
نارسایی قلبی ممکن است مایع را در ریه یا فضای اطراف آن جمع کند و باز شدن ریه دشوار شود. گربه همیشه پیش از بحران سرفه نمیکند. دامپزشک ممکن است پس از پایدار کردن بیمار، تصویربرداری، سونوگرافی یا آزمایشهای قلبی درخواست کند. داروهایی مانند وتمدین فقط در شرایط مشخص و با نسخه استفاده میشوند؛ از خرید و مصرف خودسرانه محصولات وتمدین برای گربه خودداری کنید.
عفونت، ضربه و انسداد
پنومونی، عفونت ویروسی شدید، جسم خارجی، توده، خونریزی، ضربه به قفسه سینه و فتق دیافراگم از علتهای دیگرند. کمخونی شدید، درد، تب و گرمازدگی هم میتوانند سرعت تنفس را بالا ببرند. همین تنوع علتهاست که درمان خانگی را خطرناک میکند.
هنگام تنگی نفس گربه چه کار کنیم؟
- با اورژانس دامپزشکی تماس بگیرید و بگویید گربه مشکل تنفس دارد تا برای اکسیژن آماده باشند.
- حیوان را در محیط خنک، ساکت و با تهویه مناسب نگه دارید.
- گربه را تعقیب نکنید؛ با کمترین دستکاری داخل باکس با درِ باز یا سقف جداشونده قرار دهید.
- باکس را صاف نگه دارید و اجازه دهید گربه وضعیت بدنی راحت خود را حفظ کند.
- غذا، آب، شربت، قرص، اسپری یا بخور اجباری ندهید.
اگر جسمی را واضح در جلوی دهان نمیبینید، دست داخل حلق گربه نبرید. گربه هوشیار و مضطرب ممکن است گاز بگیرد و دستکاری میتواند انسداد را بدتر کند.
دامپزشک چگونه تشخیص میدهد؟
اولویت نخست معمولاً پایدار کردن گربه با اکسیژن و کم کردن استرس است. ممکن است معاینه کامل تا بهتر شدن تنفس به تعویق بیفتد. پس از پایدار شدن، بر اساس وضعیت حیوان از رادیوگرافی، سونوگرافی قفسه سینه، آزمایش خون، اندازهگیری اکسیژن، بررسی قلب یا نمونهبرداری استفاده میشود.
درمان به علت وابسته است: تخلیه مایع اطراف ریه، داروهای بازکننده راه هوایی، درمان بیماری قلبی، آنتیبیوتیک در عفونت باکتریایی یا اقدامات دیگر. هیچ دوز عمومی و امنی برای همه گربهها وجود ندارد.
چه کارهایی را نباید انجام داد؟
- از اسپری آسم انسانی، شربت سرفه یا داروی سرماخوردگی خودسرانه استفاده نکنید.
- گربه را روی پشت نخوابانید یا قفسه سینه را فشار ندهید.
- برای «باز شدن نفس» او را وادار به راه رفتن نکنید.
- مراجعه را برای دیدن اینکه آیا علائم خودبهخود خوب میشوند عقب نیندازید.
پیشگیری و پایش گربه دارای بیماری تنفسی
دود سیگار، عود، اسانس، اسپری خوشبوکننده و خاک بسیار گرددار را حذف کنید. وزن متعادل، معاینه دورهای و مصرف دقیق داروی نسخهشده اهمیت دارد. تعداد تنفس در خواب را در یک دفتر ثبت کنید تا تغییر از الگوی معمول زودتر دیده شود. اگر دامپزشک برنامه اضطراری داده، نسخه دارو و شماره مرکز شبانهروزی را کنار باکس نگه دارید.
جمعبندی
تنگی نفس در گربه علامتی نیست که در خانه منتظر بمانیم یا با داروی انسانی درمان کنیم. تنفس با دهان باز، تلاش شکمی، ضعف یا تغییر رنگ لثه اورژانسی است. گربه را آرام و با کمترین دستکاری به مرکز دامپزشکی منتقل کنید؛ تشخیص علت و درمان باید پس از تأمین اکسیژن و ارزیابی حرفهای انجام شود.
