ورم پنجه گربه؛ علتها و اقدام درست
ورم پنجه گربه ممکن است از یک خراش یا جسم خارجی کوچک شروع شود، اما گازگرفتگی، عفونت، ناخن آسیبدیده و شکستگی هم میتوانند همین ظاهر را ایجاد کنند. اگر گربه روی پا وزن نمیگذارد، پنجه زاویه غیرعادی دارد، زخم باز دیده میشود یا ورم بهسرعت بیشتر میشود، معاینه را به تعویق نیندازید. تا آن زمان حرکتش را محدود کنید، پنجه را فقط با نگاه با سمت سالم مقایسه کنید و آن را فشار ندهید یا سوراخ نکنید.
فهرست محتوا
اول راهرفتن و ظاهر دو پنجه را مقایسه کنید
پیش از نزدیکشدن به پنجه، راهرفتن گربه را از فاصلهای ببینید که مضطربش نکند. آیا پا را کاملاً بالا نگه میدارد، فقط کمی میلنگد یا با نوک انگشتها زمین را لمس میکند؟ سپس اگر گربه بدون ترس اجازه میدهد، پنجه آسیبدیده را در نور خوب با پنجه مشابه در سمت مقابل مقایسه کنید و به ورم، قرمزی، خون، ترشح، ناخن شکسته و چیزی که میان انگشتها گیر کرده توجه کنید.
پنجه دردناک را خم نکنید و برای پیدا کردن نقطه درد انگشتها یا برجستگی را نفشارید. گربهای که درد دارد ممکن است ناگهان گاز بگیرد یا چنگ بزند؛ اگر پا را پس میکشد، ناله میکند یا بیقرار میشود، بررسی را متوقف کنید. وقتی فقط یک پنجه ورم کرده، معمولاً باید اول دنبال زخمی در همان پا، جسم گیرکرده یا ناخن آسیبدیده بگردیم. ورم همزمان چند پنجه میتواند علت دیگری مانند تماس با سطح داغ یا ماده محرک داشته باشد و باز هم نیازمند بررسی است.
زخم، جسم خارجی و ناخن آسیبدیده چه نشانهای دارند؟
بریدگی بالشتک کف پنجه، خردهشیشه، خار، تراشه یا علف خشک میان انگشتها میتواند ورم و لنگش ناگهانی ایجاد کند. گاهی جسم دیده نمیشود و فقط سوراخ کوچک، لیسزدن مداوم یا حساسیت یک نقطه جلب توجه میکند. جسمی که فرو رفته، محکم گیر کرده یا انتهای آن شکسته است نباید در خانه بیرون کشیده شود؛ حرکت آن میتواند بافت را بیشتر آسیب بزند و بخشی از جسم را جا بگذارد.
ناخنی که به فرش گیر کرده ممکن است ترک بخورد، از بستر جدا شود یا خونریزی کند. ناخن آویزان را نکشید و بخش شکسته را با قیچی کوتاه نکنید، چون محل شکست ممکن است نزدیک رگ و بسیار دردناک باشد. تورم کنار ناخن، تغییر شکل، ترشح یا بوی بد میتواند نشانه التهاب و عفونت همان ناحیه باشد.
چرا گازگرفتگی و عفونت ممکن است پنهان بمانند؟
دندان گربه سوراخ باریکی ایجاد میکند که ممکن است خیلی زود از سطح بسته شود، درحالیکه باکتری زیر پوست باقی مانده است. چند روز بعد، محل گازگرفتگی میتواند گرم، دردناک و متورم شود یا چرک بدبو از آن بیرون بیاید. بیحالی، تب، کمشدن اشتها و لیسزدن مداوم پا نیز ممکن است همراه آن باشد.
پس از دعوا یا بیرونرفتن، نبودن زخم واضح عفونت را رد نمیکند. ورم نرم یا سفت و دردناک ممکن است آبسه باشد، اما در خانه نباید آن را تخلیه یا سوراخ کرد؛ بعضی عفونتها در بافت پخش میشوند و اصلاً حفره مشخصی برای تخلیه ندارند. گازگرفتگی شناختهشده، حتی اگر سوراخ کوچک باشد، بهتر است همان روز با دامپزشک مطرح شود.
چه زمانی احتمال شکستگی یا دررفتگی مطرح است؟
افتادن از ارتفاع، گیرکردن پا لای در، برخورد وسیله یا دعوای شدید میتواند به استخوان و مفصل آسیب بزند. ناتوانی در وزنگذاشتن، زاویه غیرعادی انگشت یا پا، درد شدید، ورم سریع و صدای ناله هنگام حرکت نشانههای نگرانکنندهاند. طبیعیبودن ظاهر پا شکستگی ظریف را رد نمیکند و خمکردن پنجه برای امتحانکردن آن میتواند درد و آسیب را بیشتر کند.
در آسیب احتمالی استخوان، گربه را در فضای کوچک نگه دارید و برای انتقال از باکس محکم استفاده کنید. اگر سقف باکس باز میشود، گربه را با کمک حوله و بدون کشیدن پای دردناک آرام از بالا داخل بگذارید. آتل دستساز یا بانداژ سفت ممکن است خونرسانی را مختل کند و بدون راهنمایی دامپزشک مناسب نیست.
تا زمان معاینه چه اقدامهایی امناند؟
گربه را داخل خانه و در اتاقی کوچک با جای خواب نرم نگه دارید؛ ظرف آب، غذا و خاک را نزدیک بگذارید تا مجبور به پریدن و راهرفتن زیاد نباشد. اگر فقط خراش سطحی و آلودگی روی آن دیده میشود و گربه بدون تقلا اجازه میدهد، آب تمیز ولرم یا سرم شستوشو را آرام روی سطح بریزید. پنجه را نخراشید، زیر آب پرفشار نگیرید و داخل زخم را دستکاری نکنید.
از پنجه و نحوه راهرفتن فیلم کوتاهی بگیرید و زمان شروع ورم، احتمال بیرونرفتن، دعوا، افتادن یا گیرکردن ناخن را یادداشت کنید. فیلم راهرفتن و زمان شروع ورم میتواند به دامپزشک کمک کند مسیر بررسی را سریعتر پیدا کند. اگر خونریزی ادامه دارد یا زخم عمیق است، بهجای آزمودن روشهای خانگی با درمانگاه درباره انتقال امن تماس بگیرید.
برای کوتاهکردن ناخن و بررسی روزمره بالشتک سالم، راهنمای مراقبت از پنجه گربه را بخوانید؛ اما آن توصیهها جای رسیدگی به پنجه متورم یا دردناک را نمیگیرند.
چه کارهایی میتوانند وضع پنجه را بدتر کنند؟
برجستگی را فشار ندهید، آبسه را با سوزن باز نکنید و جسم فرورفته را بیرون نکشید. الکل، آباکسیژنه، اسانس، ضدعفونیکننده غلیظ و پماد انسانی میتوانند بافت را تحریک کنند یا هنگام لیسیدن برای گربه زیانآور باشند. داروی باقیمانده از درمان قبلی یا آنتیبیوتیک خودسرانه نیز ممکن است علت را پنهان کند و درمان درست را عقب بیندازد.
ایبوپروفن، استامینوفن و بسیاری از مسکنهای انسانی برای گربه خطرناکاند؛ برای کاهش درد هیچ دارویی بدون دستور دامپزشک ندهید. کمپرس بسیار داغ یا یخ مستقیم، ماساژ، بستن محکم پا و تلاش برای جاانداختن مفصل هم ممنوعاند.
دو موقعیت واقعی مسیر تصمیم را روشن میکنند
گربهای را تصور کنید که هنگام بازی ناخنش به پرز فرش گیر کرده و بعد پا را لیس میزند. کنار یکی از ناخنها خون دیده میشود و گربه با احتیاط راه میرود؛ نکشیدن ناخن، کمکردن حرکت و مراجعه برای بررسی بستر ناخن امنتر از کوتاهکردن بخش آویزان در خانه است.
در موقعیتی دیگر، گربهای که بیرون میرود شب با لنگش خفیف برمیگردد و هیچ زخم آشکاری ندارد، اما روز بعد روی پنجهاش ورم گرم و دردناک ایجاد میشود و غذا نمیخورد. یک سوراخ بستهشده ناشی از گازگرفتگی میتواند پشت این تغییر باشد؛ این گربه به ارزیابی سریع برای عفونت نیاز دارد، نه فشار دادن ورم برای دیدن اینکه چرک دارد یا نه.
چه زمانی مراجعه فوری لازم است؟
طبق راهنمای کمک اولیه برای لنگش گربه بیشتر موارد لنگش به توجه دامپزشکی نیاز دارند. ناتوانی در وزنگذاشتن، درد واضح، زخم یا گازگرفتگی، جسم فرورفته، ناخن کندهشده، ورم گرم و رو به افزایش، چرک، بوی بد، تب، بیحالی یا کمشدن اشتها دلایل مراجعه سریعاند.
زاویه غیرعادی پا، دیدهشدن استخوان، لهشدگی، خونریزی قابلتوجه، افتادن شدید یا برخورد خودرو وضعیت اورژانسی است. رنگپریدگی لثه، نفسکشیدن تند یا سخت، ضعف شدید و ازحالرفتن پس از آسیب نیز یعنی باید بیدرنگ به مرکز دامپزشکی بروید؛ حتی اگر ورم پنجه تنها علامت ظاهری باشد.
