آموزش فرمان رها کن به سگ؛ روش مرحله‌ای و بدون زور
فرمان «رها کن» یعنی سگ از چیزی که هنوز برنداشته فاصله بگیرد. آموزش را با یک تکه غذای معمولی در مشت بسته شروع کنید. همین که سگ از بوکردن و تلاش‌کردن دست کشید، بگویید «آفرین» و از دست دیگر تشویقی بهتری بدهید. قرار نیست با زور دهان سگ را باز کنید؛ او باید یاد بگیرد کناررفتن از یک چیز برایش نتیجه خوبی دارد.
فهرست محتوا
«رها کن» با «بده» چه فرقی دارد؟
این دو فرمان را جدا نگه دارید. «رها کن» پیش از برداشتن شیء استفاده می‌شود؛ مثلاً وقتی سگ به غذای ریخته‌شده نزدیک می‌شود. «بده» یا «ول کن» برای زمانی است که چیزی را در دهان گرفته است. استفاده از یک کلمه برای هر دو موقعیت، به‌خصوص در لحظه خطر، پاسخ را مبهم می‌کند.
برای شروع چه چیزی لازم دارید؟
دو نوع تشویقی آماده کنید: یک تکه غذای معمولی برای داخل مشت و تشویقی‌ای که سگ بیشتر دوست دارد برای دست دیگر. محیط آرامی انتخاب کنید که حیوان دیگر یا صدای مزاحم در آن نباشد. جلسه را کوتاه نگه دارید و پیش از خسته‌شدن سگ تمام کنید. اگر سگ رژیم غذایی یا محدودیت پزشکی دارد، تشویقی مناسب را با نظر دامپزشک انتخاب کنید و مقدارش را از غذای روزانه کم کنید.
مرحله اول؛ مشت بسته
- یک خوراکی کم‌ارزش را در مشت بسته نگه دارید و دست را در فاصله‌ای قرار دهید که سگ بتواند آن را ببیند و بو کند.
- حرف نزنید و دست را عقب نکشید. سگ ممکن است بو بکشد، لیس بزند یا با پنجه امتحان کند.
- به محض اینکه سرش را کمی کنار برد یا نگاهش را از مشت گرفت، با کلمه‌ای کوتاه مثل «آفرین» همان لحظه را مشخص کنید.
- پاداش بهتر را از دست دیگر بدهید. خوراکی داخل مشت همچنان در اختیار سگ قرار نمی‌گیرد.
پس از چند تکرار، سگ باید با دیدن مشت سریع‌تر کنار بکشد. اگر مدت زیادی با پوزه یا پنجه تلاش می‌کند، خوراکی داخل مشت زیادی جذاب است یا تمرین برایش سخت شده؛ غذای معمولی‌تری انتخاب کنید و دستتان را کمی دورتر نگه دارید.
چه زمانی کلمه فرمان را اضافه کنیم؟
وقتی سگ در بیشتر تکرارها بدون کشمکش از مشت فاصله می‌گیرد، درست پیش از نشان‌دادن دست بگویید «رها کن». کلمه را پشت سر هم تکرار نکنید. چند ثانیه فرصت بدهید تا پاسخ دهد و سپس همان رفتار درست را پاداش دهید. گفتن فرمان پس از آنکه سگ از قبل کنار رفته، معنای کلمه را روشن نمی‌کند.
مرحله دوم؛ خوراکی روی زمین با محافظ
خوراکی را روی زمین بگذارید و کامل با کفش یا یک ظرف وارونه مقاوم بپوشانید؛ سگ نباید بتواند با یک حرکت آن را بردارد. فرمان را یک‌بار بگویید. وقتی از محل فاصله گرفت یا به شما نگاه کرد، از دست دیگر پاداش دهید. به‌تدریج پوشش را کمتر کنید، اما هر زمان سگ به‌سرعت جلو آمد دوباره خوراکی را بپوشانید.
در پایان، خودتان خوراکی روی زمین را بردارید. اجازه ندهید سگ بعد از چند ثانیه انتظار همان را بخورد، چون ممکن است یاد بگیرد فقط باید کمی صبر کند و بعد سراغش برود.
مرحله سوم؛ حرکت و فاصله
پس از موفقیت در فضای آرام، شیء کم‌خطر را کمی دورتر قرار دهید و با بند معمولی از کنار آن عبور کنید. ابتدا فاصله‌ای انتخاب کنید که سگ هنوز بتواند فکر کند و به پاداش پاسخ دهد. اگر بند کشیده شد یا سگ روی شیء قفل کرد، فاصله کم بوده است. چند قدم دور شوید و تمرین را ساده‌تر کنید.
نوع شیء، محل تمرین و فاصله را یکی‌یکی تغییر دهید. رفتن مستقیم از اتاق آرام به پیاده‌روی شلوغ جهش بزرگی است. مهارتی که کنار یک تکه غذای خشک یاد گرفته شده، خودبه‌خود در برابر استخوان، زباله یا گربه در حال حرکت اجرا نمی‌شود.
اگر سگ چیزی را برداشت چه کنیم؟
تعقیب‌کردن، فریادزدن یا کشیدن وسیله از دهان ممکن است باعث شود سگ سریع‌تر آن را ببلعد یا فرار کند. اگر چیزی که برداشته خطرناک نیست، با تشویقی موردعلاقه‌اش عوضش کنید و فرمان جداگانه «بده» را تمرین کنید. اگر ماده سمی، دارو، جسم تیز، باتری یا چیزی را بلعیده که ممکن است در روده گیر کند، وقت را صرف امتحان‌کردن فرمان نکنید و فوری با دامپزشک یا مرکز اورژانس تماس بگیرید.
اشتباه‌هایی که آموزش را کند می‌کنند
- تکرار پیاپی فرمان: سگ یاد می‌گیرد بار اول اهمیتی ندارد.
- شروع با وسوسه شدید: موفقیت کم می‌شود و سگ فقط ناکامی را تمرین می‌کند.
- کشیدن بند برای دورکردن سگ: پاسخ ظاهری ساخته می‌شود، اما انتخاب آگاهانه شکل نمی‌گیرد.
- گرفتن همه چیزهای بی‌خطر: نزدیک‌شدن شما می‌تواند برای سگ نشانه از دست‌دادن باشد و فرار یا محافظت را بیشتر کند.
- جلسه طولانی: چند تکرار موفق بهتر از تمرینی است که با خستگی و بی‌حوصلگی تمام شود.
چطور بفهمیم فرمان در محیط واقعی قابل استفاده است؟
سگ باید در چند محیط، کنار چیزهای مختلف و بدون کشیدن بند به فرمان پاسخ بدهد. تا آن زمان، محیط را امن نگه دارید: زباله را دور از دسترس بگذارید، در مسیرهای آلوده بند را کوتاه نگه دارید و اجازه ندهید کودکان با خوراکی خطرناک سگ را امتحان کنند. فرمان «رها کن» یک کمک اضافه برای ایمنی است و جای مراقبت و بند را نمی‌گیرد.
تمرین را چطور ادامه بدهیم؟
کار را از یک انتخاب ساده شروع کنید: سگ از خوراکی داخل مشت کنار می‌رود و تشویقی بهتری می‌گیرد. تمرین را کم‌کم سخت‌تر کنید، فرمان را فقط یک‌بار بگویید و بیرون از خانه همچنان حواستان به خطرها باشد. اگر سگ وقتی به غذا یا وسایلش نزدیک می‌شوید بدنش را سفت می‌کند، غرغر می‌کند یا سابقه گازگرفتن دارد، بدون کمک مربی یا متخصص رفتار تمرین را ادامه ندهید.
