پوستاندازی مار خانگی؛ رطوبت و نشانههای مشکل
اگر پوست مار تقریباً یکتکه جدا شده و پوشش شفاف روی هر دو چشم و بخش باریک نوک دم هم همراه آن است، پوستاندازی بهاحتمال زیاد خوب پیش رفته است. رطوبت مناسب برای گونه مار، آب تازه و یک مخفیگاه مرطوب کمک میکنند؛ اما پوست باقیمانده را نکشید و مار را به حمام اجباری نبرید.
فهرست محتوا
پوستاندازی طبیعی چه نشانههایی دارد؟
چند روز پیش از پوستاندازی، رنگ بدن مار کدرتر میشود و چشمها ممکن است آبی یا شیری به نظر برسند. در این مدت بعضی مارها بیشتر پنهان میشوند، کمتر حرکت میکنند یا یک وعده غذا را نمیخورند. کمی پیش از جداشدن پوست، چشمها دوباره شفافتر میشوند؛ این تغییر به معنی تمامشدن ماجرا نیست و معمولاً پوست بعد از آن جدا میشود.
رفتار هر مار دقیقاً شبیه دیگری نیست. زمان این دوره به سن، گونه، رشد و شرایط نگهداری بستگی دارد؛ بنابراین بهجای دنبالکردن یک برنامه ثابت، تغییرهای همیشگی همان مار را زیر نظر بگیرید.
رطوبت مناسب را از نیاز همان گونه پیدا کنید
برای همه مارها یک عدد ثابت و مطمئن وجود ندارد. رطوبتی که برای یک گونه گرمسیری مناسب است، ممکن است برای گونهای خشکزی بیش از حد باشد. محدوده درست را از راهنمای معتبر همان گونه یا دامپزشک خزندگان بگیرید و آن را با رطوبتسنج دیجیتال کنترل کنید؛ حدسزدن از روی احساس دست دقیق نیست.
خیس نگهداشتن دائمی کل بستر راهحل خوبی نیست. رطوبت کمتر از نیاز میتواند پوستاندازی را ناقص کند و رطوبت بیش از حد و همیشگی هم احتمال مشکلات پوستی و تنفسی را بالا میبرد. دما و تهویه نیز باید در محدوده مناسب همان گونه بمانند.
مخفیگاه مرطوب چه کمکی میکند؟
مخفیگاه مرطوب یک پناهگاه بسته و امن است که داخل آن مقدار مناسبی خزه یا دستمال نمدار قرار میگیرد. این بخش به مار اجازه میدهد هنگام نیاز، محیط مرطوبتری انتخاب کند؛ بدون اینکه تمام تراریوم خیس شود. ماده داخل مخفیگاه باید تمیز، فقط نمدار و بدون آب جمعشده باشد و مرتب تعویض شود.
برای مثال، اگر کورناسنیک شما هنگام کدرشدن رنگ چند روز در این مخفیگاه میماند و بعد پوست را کامل بیرون میآورد، لازم نیست هر بار او را بیرون بیاورید یا در آب بگذارید. آرامش و امکان انتخاب پناهگاه معمولاً از دستکاری مداوم مفیدتر است.
بعد از پوستاندازی این سه قسمت را ببینید
پوست جداشده را بدون کشیدن روی بدن مار باز کنید. بهتر است پوست تا حد زیادی یکتکه باشد و این بخشها در آن دیده شوند:
- دو پوشش شفاف چشم که شبیه دو قسمت کوچک و گنبدیشکل هستند؛
- پوست سر و اطراف دهان؛
- بخش باریک انتهای دم که باید کامل جدا شده باشد.
اگر مطمئن نیستید پوشش چشم جدا شده، چشم مار را از کنار و در نور معمول اتاق نگاه کنید. چروک، تیرگی ماندگار یا ظاهر غیرعادی نیاز به بررسی دارد، ولی تشخیص آن همیشه برای فرد غیرمتخصص آسان نیست. یک عکس واضح از چشم و پوست جداشده برای دامپزشک مفیدتر از دستکاری چشم است.
پوست باقیمانده را با دست جدا نکنید
کندن پوست با ناخن یا موچین میتواند به پوست تازه آسیب بزند. پوشش باقیمانده روی چشم را هرگز نکشید؛ ممکن است خود سطح چشم صدمه ببیند. حلقههای پوست روی نوک دم نیز مهماند، چون باقیماندن چند لایه میتواند به بافت آن ناحیه آسیب برساند.
حمام اجباری، آب عمیق یا رهاکردن مار بدون مراقبت در ظرف آب هم انتخاب امنی نیست. اگر فقط تکه کوچکی باقی مانده است، ابتدا دما، رطوبت و مخفیگاه مرطوب را اصلاح کنید. برای پوشش چشم، پوست سفت دور دم، چند لایه قدیمی یا هر موردی که بهراحتی مشخص نیست، از دامپزشک آشنا با خزندگان کمک بگیرید.
چه وقت پوستاندازی ناقص نشانه مشکل است؟
یک پوستاندازی ناقص میتواند از رطوبت یا دمای نامناسب، کمبود سطح امن برای ساییدن بدن یا شرایط نامناسب تراریوم باشد. تکرار آن ممکن است با کنه، عفونت پوستی، تغذیه نامناسب، کمآبی یا بیماری زمینهای ارتباط داشته باشد. فقط بالا بردن رطوبت، بدون پیدا کردن علت، همیشه مشکل را حل نمیکند.
وجود زخم، تاول، بوی غیرعادی، کنههای ریز، تورم چشم، ترشح، خسخس یا حباب کنار دهان، بیحالی و کاهش وزن دلیل خوبی برای معاینه است. اگر مار چند وعده پشت سر هم غذا نمیخورد، بهویژه وقتی برخلاف الگوی معمول خودش است یا با کاهش وزن همراه شده، منتظر پوستاندازی بعدی نمانید.
برای نوبت بعد چه چیزهایی را ثبت کنید؟
تاریخ شروع کدرشدن رنگ، دما و رطوبت دو سوی تراریوم، زمان جداشدن پوست و کامل یا تکهتکه بودن آن را یادداشت کنید. این اطلاعات کمک میکند بفهمید مشکل اتفاقی بوده یا الگوی تکرارشونده دارد. آب تازه، مخفیگاه معمولی و مخفیگاه مرطوب فراهم کنید. چوب یا سنگی تمیز و محکم، بدون لبه تیز، هم کمک میکند مار خودش بدنش را به سطح بساید. در روزهای نزدیک پوستاندازی نیز جابهجایی و در دست گرفتن غیرضروری را کمتر کنید.
برای اطلاعات دامپزشکی بیشتر، راهنمای بیماریها و اختلالهای خزندگان در کتابچه دامپزشکی مرک توضیح میدهد که پوستاندازی ناقص چه علتهایی دارد و چه زمانی به رسیدگی حرفهای نیاز است.
