نقش قلاده در آموزش سگ؛ ابزار ایمنی، نه تنبیه
قلاده و بند قرار نیست با کشیدن گردن به سگ فرمان بدهند. نقش قلاده در آموزش سگ این است که از فرار، رسیدن به خیابان یا نزدیک‌شدن ناخواسته جلوگیری کند؛ رفتار درست باید با تمرین روشن و تشویق به‌موقع یاد گرفته شود، نه با درد و فشار دست.
فهرست محتوا
بند سگ چه کاری انجام می‌دهد و چه کاری نه؟
بند به شما فرصت می‌دهد فاصله را حفظ کنید و پیش از رسیدن سگ به موقعیت خطرناک جلوی حرکتش را بگیرید. همین ویژگی برای تمرین کنار در خانه، عبور از پارکینگ یا کار با بند بلند در فضای باز بسیار مهم است. با این حال، متوقف‌شدن اجباری با بند به معنی یادگرفتن فرمان نیست. اگر هر بار بدن سگ را به جای دلخواه بکشید، او فقط دنبال فشار دست شما حرکت می‌کند و هنوز نمی‌داند بدون آن چه کاری باید انجام دهد.
در بیشتر تمرین‌ها بند بهتر است کمی افتادگی داشته باشد. بند همیشه سفت، حرکت طبیعی را سخت می‌کند و تشخیص اینکه سگ خودش چه تصمیمی گرفته دشوارتر می‌شود. هر بار که سگ رفتار دلخواه را انجام می‌دهد، همان لحظه آرام بگویید «آفرین» و تشویقی یا اجازه حرکت را بدهید. در این حالت بند فقط جلوی حرکت خطرناک را می‌گیرد و سگ از تشویقی یا فرصتی که بلافاصله می‌گیرد، یاد می‌گیرد.
قلاده گردنی، هارنس و بند بلند هرکدام جای خودشان را دارند
قلاده گردنی ساده برای پلاک شناسایی و سگی که فشار زیادی به گردن وارد نمی‌کند کاربرد دارد. اگر سگ با شدت می‌کشد، سرفه می‌کند، گردن‌درد دارد یا جثه‌اش به‌گونه‌ای است که مهار او سخت می‌شود، هارنس خوش‌اندازه معمولاً انتخاب امن‌تری برای تمرین است. هارنس نباید زیر بغل را بساید، روی شانه فشار بیاورد یا آن‌قدر گشاد باشد که سگ از آن بیرون بیاید. هیچ مدل واحدی برای همه سگ‌ها بهترین نیست؛ اندازه و راحتی را روی بدن همان سگ بررسی کنید.
بند معمولی برای پیاده‌روی و تمرین‌های نزدیک مناسب است. بند بلند به سگ فضای بیشتری برای تمرین برگشتن، بوکشیدن و حرکت در محیط امن می‌دهد، اما برای پیاده‌رو شلوغ یا کنار خودرو مناسب نیست. آن را به هارنس ببندید، روی زمین پر از مانع رها نکنید و اجازه ندهید با سرعت تا انتهای بند بدود و ناگهان متوقف شود.
قلاده خفه‌کن، میخی یا وسیله‌ای که با درد و ترس رفتار را قطع می‌کند، جای آموزش را نمی‌گیرد. بند جمع‌شونده نیز طولش مدام تغییر می‌کند و ممکن است حفظ فاصله ثابت را دشوار کند. اگر از یک ابزار خاص مطمئن نیستید، پیش از خرید از مربی‌ای کمک بگیرید که روش بدون دردش را روشن توضیح می‌دهد.
پیش از تمرین، پوشیدن وسیله را برای سگ آسان کنید
بعضی سگ‌ها با دیدن هارنس عقب می‌روند، سرشان را می‌دزدند یا هنگام بستن سگک بی‌حرکت می‌شوند. این رفتار را لجبازی ندانید. ممکن است وسیله قبلاً با کشیدن، عجله یا بیرون‌رفتن پراسترس همراه شده باشد. اول هارنس را در فاصله‌ای بگذارید که سگ راحت است؛ نگاه‌کردن یا نزدیک‌شدن داوطلبانه را با یک تشویقی کوچک همراه کنید.
در مرحله بعد، سگ می‌تواند برای گرفتن تشویقی بینی‌اش را لحظه‌ای از دهانه هارنس رد کند و بلافاصله بیرون بیاورد. هنوز سگک را نبندید. وقتی این کار برایش عادی شد، سگک را یک لحظه ببندید و دوباره باز کنید. اگر بدنش سفت شد، کنار رفت یا تشویقی را نگرفت، کار را ساده‌تر کنید. دنبال‌کردن سگ در خانه و پوشاندن اجباری وسیله فقط فرار بعدی را بیشتر می‌کند.
پس از پوشیدن، زیر بندها را از نظر گیرکردن مو، قرمزی یا ساییدگی ببینید. رشد توله، تغییر وزن و ضخیم‌شدن پوشش زمستانی می‌تواند اندازه مناسب را عوض کند. وسیله‌ای که ماه گذشته اندازه بوده، لزوماً امروز هم راحت نیست.
دست شما نباید هر لحظه بند را سفت کند
پیش از بیرون‌رفتن، گرفتن بند را در خانه تمرین کنید. دسته بند را طوری بگیرید که از دست رها نشود، اما آن را دور انگشت یا مچ نپیچید؛ کشیده‌شدن ناگهانی بند می‌تواند دست را زخمی کند. بخش اضافه را مرتب در دست جمع کنید و اجازه ندهید روی زمین یا دور پای سگ حلقه شود.
در فضای باز، طول بند را با موقعیت عوض کنید. کنار خیابان یا هنگام عبور از در، کوتاه‌تر نگه‌داشتن آن منطقی است؛ در محل امن می‌توانید فاصله بیشتری برای بوکشیدن بدهید. کوتاه‌کردن بند به معنی کشیدن سگ به سمت خودتان نیست. پیش از سفت‌شدن، نام سگ یا فرمانی را که بلد است بگویید و با حرکت بدن مسیر تازه را نشان دهید.
بند از هر دو طرف کشیده می‌شود. گاهی سگ جلو می‌رود و گاهی صاحب بدون توجه دستش را عقب نگه می‌دارد. اگر بند ناگهان سفت شد، پیش از سرزنش سگ ببینید دست، سرعت و جهت خودتان چه نقشی داشته است. با چند قدم آرام و بند شل بهتر می‌فهمید سگ چه زمانی با میل خودش همراهی می‌کند.
در هر تمرین، بند فقط راه فرار یا برخورد را می‌بندد
هنگام تمرین بازشدن در، بند مانع بیرون‌دویدن سگ می‌شود؛ اما ماندن کنار در را باید جداگانه تشویق کنید. برای سلام‌کردن به مهمان، بند جلوی پریدن روی فرد را می‌گیرد؛ نزدیک‌شدن مهمان زمانی اتفاق می‌افتد که چهار پنجه سگ روی زمین باشد. برای تمرین برگشتن در فضای باز نیز بند بلند اجازه می‌دهد بدون رهاکردن کامل سگ، فاصله را کم‌کم بیشتر کنید.
اگر سگ با دیدن سگ دیگر، دوچرخه یا فرد غریبه بدنش را سفت می‌کند، بند را برای نزدیک‌بردن اجباری به کار نبرید. فاصله را بیشتر کنید تا دوباره بتواند به شما نگاه کند، بو بکشد یا تشویقی بگیرد. مهارکردن سگ در فاصله بسیار نزدیک ممکن است از برخورد جلوگیری کند، اما ترس یا هیجان او را از بین نمی‌برد.
در تمرین توقف اضطراری، بند بلند فقط جلوی فرار سگ را می‌گیرد و نباید با تکان شدید به گردن او فشار وارد کند. شیوه تمرین این مهارت در راهنمای آموزش توقف اضطراری سگ با بند بلند جداگانه توضیح داده شده است.
راه‌رفتن با بند شل با چسبیدن دائم به پای شما فرق دارد
در پیاده‌روی معمولی لازم نیست سگ تمام مسیر کنار زانوی شما قدم بردارد. او به فرصت بوکشیدن، دیدن محیط و حرکت در محدوده امن نیاز دارد. هدف اصلی این است که بند بیشتر اوقات شل بماند و سگ با کشیدن به هر مقصدی که می‌خواهد نرسد. فرمان «کنار پا» می‌تواند برای عبور کوتاه از جای شلوغ مفید باشد، اما نباید تمام پیاده‌روی را به قدم‌زدن نظامی تبدیل کند.
اگر مشکل اصلی کشیدن در پیاده‌روی است، لازم است همان مهارت را جداگانه تمرین کنید. راهنمای راه رفتن سگ با بند شل از محیط خلوت تا بوکشیدن و تغییر مسیر را مرحله‌به‌مرحله توضیح می‌دهد. جدا نگه‌داشتن این دو هدف مهم است: یک روز ممکن است فقط ایمنی و عبور از مسیر سخت اهمیت داشته باشد و روز دیگر فرصت تمرین آرام فراهم شود.
یک مثال از ورود مهمان به خانه
فرض کنید با شنیدن زنگ، «رکس» به سمت در می‌دود و روی مهمان می‌پرد. صاحبش بند را می‌کشد و چند بار می‌گوید «نکن»، اما رکس هنوز نمی‌داند در عوض چه کاری انجام دهد. دفعه بعد، پیش از بازشدن در یک بند سبک به هارنس او وصل می‌شود و تشویقی‌ها آماده‌اند. بند فقط اجازه نمی‌دهد رکس به مهمان برسد.
مهمان کمی دور می‌ایستد. همان لحظه‌ای که چهار پنجه رکس روی زمین است، «آفرین» و یک تشویقی می‌رسد؛ سپس مهمان یک قدم نزدیک می‌شود. اگر رکس دوباره می‌پرد، مهمان مکث می‌کند و فاصله بیشتر می‌شود، بی‌آنکه بند را بکشند یا سر سگ داد بزنند. در این تمرین، آرام‌ماندن راه رسیدن به سلام‌کردن است و بند فقط از تکرار پرش جلوگیری می‌کند.
بند سبک را فقط وقتی وصل کنید که یک بزرگسال کاملاً مراقب سگ است. آن را پس از تمرین جدا کنید؛ باقی‌ماندن بند روی زمین در خانه می‌تواند باعث گیرکردن به پایه میز یا وسایل شود. کودک نیز نباید مسئول نگه‌داشتن سگی باشد که احتمال جهش یا گازگرفتن دارد.
چه زمانی تمرین را متوقف کنیم و کمک بگیریم؟
تکان ناگهانی بند، کشیدن سگ از گردن، آویزان‌کردن، بستن طولانی به یک نقطه و وصل‌کردن بند و رهاکردن سگ بدون نظارت خطرناک‌اند. بند بلند را دور دست نپیچید و آن را کنار خیابان، پله یا میان درخت و وسایل به کار نبرید. غرغر را هم با کشیدن بند خاموش نکنید؛ غرغر هشدار ناراحتی است و نزدیک‌ترشدن می‌تواند خطر گازگرفتن را بیشتر کند.
سرفه، تنفس پرسروصدا، زخم زیر قلاده، درد هنگام پوشیدن هارنس، لنگش یا نخواستن ناگهانی برای راه‌رفتن دلیل توقف تمرین و بررسی دامپزشکی است. اگر سگ با دیدن فرد یا حیوان دیگری حمله می‌کند، شما توان نگه‌داشتنش را ندارید یا سابقه گازگرفتن وجود دارد، تمرین آزمایشی در خیابان انجام ندهید. فاصله و مانع امن را حفظ کنید و از دامپزشک و مربی حرفه‌ای که بدون درد و ترس کار می‌کند کمک بگیرید.
هیچ قلاده‌ای به‌تنهایی فرمان را برای سگ روشن نمی‌کند و مشکل را با فشار حل نمی‌کند. وسیله‌ای را انتخاب کنید که روی بدن سگ راحت باشد، بند را تا جای ممکن شل نگه دارید و هر مهارت را در موقعیتی تمرین کنید که سگ هنوز توان توجه و انتخاب دارد. وقتی بند فقط برای ایمنی استفاده شود و رفتار درست همان لحظه تشویق شود، آموزش هم روشن‌تر می‌شود و هم مهربانانه‌تر.
