بلند شدن دندان همستر؛ از کجا بفهمیم و چه کنیم؟
بلند شدن دندان همستر فقط یک مشکل ظاهری نیست؛ دندان کج یا بیشازحد بلند میتواند غذا خوردن را دردناک کند و داخل لب، زبان یا سقف دهان را زخمی کند. اگر همستر غذا را میگیرد و میاندازد، چانهاش خیس شده، وزن کم کرده یا نمیتواند دهانش را کامل ببندد، همان روز برای معاینه با دامپزشکی تماس بگیرید که همستر و جوندگان کوچک را درمان میکند. دندان را هم با ناخنگیر، سیمچین یا سوهان خانگی کوتاه نکنید.
فهرست محتوا
آیا هر دندان بلندی غیرطبیعی است؟
دندانهای پیشین، یعنی همان دندانهای جلویی همستر، در تمام عمر رشد میکنند. تماس درست دندانهای بالا و پایین با یکدیگر و جویدن غذای مناسب کمک میکند طول آنها طبیعی بماند. دندانهای پایین نیز بهطور معمول از دندانهای بالا بلندترند؛ بنابراین فقط با نگاهکردن به یک عکس نمیتوان گفت دندان حتماً بیشازحد رشد کرده است.
بیشتر از اندازه ظاهری، به راستای دندانها و توانایی همستر در خوردن توجه کنید. دندانی که به یک طرف منحرف شده، به لب یا کام میرسد، بیرون دهان پیچ خورده یا اجازه بستهشدن دهان را نمیدهد طبیعی نیست. زرد یا نارنجیبودن سطح جلویی دندان هم بهتنهایی نشانه پوسیدگی نیست و نباید آن را با جرم یا بیماری اشتباه گرفت.
چرا دندان همستر بیشازحد رشد میکند؟
گاهی همستر وسیله مناسب برای جویدن ندارد یا غذای روزانهاش بیشتر از تخمه و خوراکیهای نرم تشکیل شده است. با این حال، مشکل همیشه از غذا یا کمبود وسیله جویدنی نیست. کجبودن فک، ضربه به صورت، شکستن یک دندان، افتادن دندان روبهرو یا تغییر مسیر رشد دندان میتواند تماس طبیعی دندانها را به هم بزند. در این حالت، حتی همستری که چوب جویدنی دارد ممکن است دوباره لازم باشد دامپزشک دندانش را کوتاه کند.
جویدن مداوم میلههای قفس نیز ممکن است به دندان آسیب بزند یا آن را بشکند. اگر این رفتار را زیاد میبینید، فقط روی دندان تمرکز نکنید؛ فضای زندگی، عمق بستر، چرخ و فرصت جستوجوی غذا را هم طبق راهنمای علت جویدن میله قفس توسط همستر بررسی کنید.
چه نشانههایی را باید جدی گرفت؟
- گرفتن غذا و انداختن دوباره آن، جویدن یکطرفه یا طولانیشدن زمان خوردن
- کمشدن اشتها، انتخاب فقط خوراکیهای نرم، کاهش وزن یا کمترشدن مدفوع
- خیسشدن چانه و سینه، آبریزش دهان یا بوی ناخوشایند دهان
- دندان شکسته، کج، پیچخورده یا دندانی که بیرون دهان دیده میشود
- زخم یا خون در اطراف دهان، پنجهکشیدن مکرر به صورت یا حساسیت هنگام لمس
- تورم فک، گونه یا زیر چشم و گاهی ترشح از بینی یا چشم
برای نمونه، ممکن است همستر طبق معمول شب از لانه بیرون بیاید و به سمت ظرف غذا برود، اما دانه را چند بار از دهان بیندازد و فقط تکه نرم را بخورد. فعالبودن او در آن لحظه، درد دهان را رد نمیکند. افت وزن چندروزه یا کمشدن مدفوع کنار این رفتار، دلیل خوبی برای عقبنینداختن معاینه است.
در خانه چه چیزهایی را بدون آزار بررسی کنیم؟
دهان همستر را با زور باز نکنید و لبها را نکشید؛ همستر دردناک ممکن است ناگهان حرکت کند یا گاز بگیرد. وقتی بیدار و آرام است، از روبهرو به بستهشدن دهان و تقارن صورت نگاه کنید. اگر دندان بدون دستکاری دیده میشود، یک عکس روشن بگیرید تا تغییر شکل یا طول آن را به دامپزشک نشان دهید.
ظرف را فقط از روی ظاهرش قضاوت نکنید؛ پوستههای خالی را جدا و محل ذخیره غذا را بررسی کنید تا بهتر بفهمید همستر واقعاً چقدر خورده است. وزن را با همان ترازو و در زمان تقریباً مشابه ثبت کنید تا تغییر کوچک هم دیده شود. تورم یکطرفه گونه همیشه از دندان نیست و ممکن است غذا در کیسه گونه گیر کرده باشد؛ در این حالت، گونه را فشار ندهید و راهنمای گیرکردن غذا در کیسه گونه همستر را ببینید.
تا زمان ویزیت چه کاری امن است؟
همستر را در محیطی آرام و با دمای معمول اتاق نگه دارید و آب و غذای آشنای او را نزدیک محل استراحتش قرار دهید. اگر برای جویدن مشکل دارد، هنگام گرفتن وقت بپرسید آیا میتوانید غذای کامل همیشگیاش را موقتاً با کمی آب نرم کنید. غذای کودک، خوراکی شیرین یا مخلوط خانگی را جای غذای کامل نگذارید؛ این کار علت درد را درمان نمیکند و ممکن است برنامه غذایی را به هم بزند.
اگر همستر خودش نمیخورد، غذا یا آب را بدون آموزش دامپزشک با سرنگ داخل دهان نریزید. ورود مایع به راه تنفسی خطرناک است و نگهداشتن اجباری حیوانی که دهانش درد دارد، احتمال آسیب را بیشتر میکند. اگر دندان کج شده یا در بافت دهان فرو رفته است، دادن وسیله جویدنی آن را درمان نمیکند.
چرا کوتاهکردن دندان در خانه خطرناک است؟
ناخنگیر و سیمچین به دندان فشار ناگهانی وارد میکنند و ممکن است آن را از طول ترک بدهند. ترک میتواند به بخش زنده دندان برسد، درد ایجاد کند و راه ورود عفونت را باز کند. لغزش ابزار نیز ممکن است زبان، لب یا فک ظریف همستر را زخمی کند. سوهانکشیدن روی حیوان بیدار و متحرک هم انتخاب امنی نیست.
دادن یک تکه بسیار سفت برای اینکه همستر «خودش دندان را بساید» راه جبران مشکل شکلگرفته نیست. اگر دندانها درست روی هم قرار نگیرند، فشار بیشتر میتواند شکستگی یا زخم دهان را بدتر کند. کوتاهی باید با ابزار مناسب، محافظت از بافتهای دهان و ارزیابی نیاز به آرامبخشی یا بیهوشی انجام شود.
دامپزشک چگونه علت و درمان را مشخص میکند؟
دامپزشک فقط دو دندان جلویی را نگاه نمیکند؛ نحوه قرارگرفتن فک و دندانها روی هم، دندانهای عقب، زبان، سقف دهان و کیسههای گونه نیز باید بررسی شوند. دهان همستر کوچک است و برای دیدن کامل یا انجام کار دقیق ممکن است آرامبخشی یا بیهوشی لازم باشد. اگر دندان بلند شده باشد، معمولاً طول آن با ابزار دندانپزشکی مناسب اصلاح میشود. زخم و درد هم درمان میشوند و اگر دندان بهشدت آسیب دیده باشد، ممکن است دامپزشک کشیدن آن را پیشنهاد کند.
اگر علت، کجی پایدار فک یا نبود دندان روبهرو باشد، مشکل ممکن است برگردد. در این شرایط دامپزشک فاصله مناسب معاینه و کوتاهی بعدی را بر اساس سرعت رشد همان دندان تعیین میکند؛ یک برنامه ثابت برای همه همسترها درست نیست. یک بار کوتاهکردن دندان، علت اصلی مشکل را برطرف نمیکند.
چه زمانی مراجعه فوریتر است؟
نخوردن یا بهوضوح کمتر خوردن، کاهش وزن، آبریزش زیاد، خونریزی، تورم صورت، برجستهشدن چشم، دندانی که در بافت دهان فرو رفته است یا ناتوانی در بستن دهان نیاز به تماس همانروز با درمانگاه دارد. اگر همستر بیحال شده، بهسختی نفس میکشد، خونریزی قابلتوجه دارد یا نمیتواند آب و غذا را ببلعد، منتظر وقت عادی نمانید و از مرکز اورژانسی کمک بگیرید.
همسترها درد و ضعف را تا مدتی پنهان میکنند؛ پس کمخوری را چند روز فقط زیر نظر نگیرید و مراجعه را عقب نیندازید. حتی اگر دندان از بیرون خیلی بلند به نظر نرسد، تغییر در خوردن و وزن میتواند نشانه مشکل دندانهای عقب، زخم دهان یا بیماری دیگری باشد.
چطور احتمال برگشت مشکل را کمتر کنیم؟
غذای کامل مخصوص همستر را پایه تغذیه قرار دهید و رژیم را به تخمه یا خوراکی نرم محدود نکنید. چند وسیله جویدنی امن و ساختهشده برای جوندگان کوچک در اختیارش بگذارید و وسیله ترکخورده، دارای رنگ نامشخص یا لبه تیز را کنار بگذارید. نگاه کوتاه به صورت و نحوه غذاخوردن و ثبت منظم وزن، معمولاً تغییر را زودتر از زمانی نشان میدهد که دندان از دهان بیرون زده باشد.
اگر دندان قبلاً شکسته یا کج شده است، مراقبت خوب از قفس باز هم جای معاینههای بعدی را نمیگیرد. هدف این است که همستر بدون درد بخورد، وزنش ثابت بماند و دندانها به بافت دهان آسیب نزنند؛ نه اینکه صرفاً در خانه طول دندان را کمتر کنیم.
منبع اصلی: راهنمای مراقبت روزمره و سلامت دندان همستر در مرجع دامپزشکی مرک.
