سرماخوردگی سگ؛ علائم، درمان و زمان مراجعه
عبارت سرماخوردگی سگ تشخیص دقیقی نیست. سرفه، عطسه و ترشح بینی میتواند از مجموعه بیماریهای تنفسی عفونی سگ، آنفلوانزای سگ، تحریک محیطی، بیماری قلبی یا جسم خارجی ناشی شود. شدت علائم و سابقه تماس تعیین میکند چقدر سریع باید مراجعه کرد.
فهرست محتوا
علائم رایج
- سرفه خشک یا مرطوب
- عطسه و ترشح بینی یا چشم
- تب، بیحالی و کاهش اشتها
- حالت عقزدن پس از سرفه
- کاهش تحمل فعالیت
سرفه خشک شبیه صدای بوق در بیماری تنفسی عفونی دیده میشود، اما صدا بهتنهایی عامل را مشخص نمیکند.
نشانههای اورژانسی
تنفس سخت، استفاده واضح از عضلات شکم، کبودی یا رنگپریدگی لثه، غش، ضعف شدید، سرفه همراه خون یا ناتوانی در نوشیدن آب نیازمند مراجعه فوری است. توله، سگ سالمند، نژاد پوزهکوتاه و حیوان دارای بیماری قلب یا ریه آسیبپذیرترند.
علتهای عفونی
ویروسها و باکتریهای مختلف در بیماری تنفسی عفونی سگ نقش دارند. تماس نزدیک در پانسیون، پارک سگ، آرایشگاه، پناهگاه و کلاس آموزشی خطر انتشار را بالا میبرد. آنفلوانزای سگ نیز میتواند تب، سرفه و در موارد شدید پنومونی ایجاد کند.
علتهای غیرعفونی
دود سیگار، عطر و اسپری، گردوغبار، کشیدهشدن قلاده گردنی، بیماری قلبی، فروپاشی نای و جسم خارجی میتوانند علائمی مشابه بدهند. سرفه پس از فعالیت یا شبها، صدای تنفسی جدید و کاهش توان باید در شرححال گفته شود.
جداسازی و پیشگیری از انتقال
تا روشنشدن علت، سگ را از سگهای دیگر دور نگه دارید و به پارک، پانسیون یا کلاس نبرید. ظرف آب، اسباببازی و بند مشترک را جدا کنید و پس از تماس دستها را بشویید. زمان جداسازی به عامل و نظر دامپزشک بستگی دارد.
مراقبت حمایتی ایمن
استراحت، آب تازه و محیط بدون دود فراهم کنید. بهجای قلاده گردنی از هارنس مناسب استفاده کنید تا فشار روی نای کم شود. بخار داغ، اسانس، عسل برای همه سگها و شربت سرفه انسانی توصیه عمومی نیستند؛ پیش از هر محصول با دامپزشک مشورت کنید.
داروهای انسانی ممنوع
استامینوفن، ایبوپروفن، دکونژستانتها و ترکیبات سرماخوردگی انسان میتوانند برای سگ سمی باشند. آنتیبیوتیک نیز فقط در موارد باکتریایی منتخب مفید است و مصرف خودسرانه مقاومت دارویی و عارضه ایجاد میکند. داروی باقیمانده سگ دیگر را استفاده نکنید.
تشخیص دامپزشکی
دامپزشک دما، ریه، قلب و راه هوایی را بررسی میکند. در علائم شدید، طولانی یا همراه تب ممکن است رادیوگرافی قفسه سینه، آزمایش خون یا تست عامل عفونی لازم باشد. دانستن زمان حضور در پانسیون و وضعیت واکسن به تشخیص کمک میکند.
درمان
موارد خفیف گاهی با مراقبت حمایتی بهبود مییابند، اما پنومونی به درمان جدیتر و گاهی بستری نیاز دارد. داروی ضدسرفه در همه موارد مناسب نیست؛ اگر سرفه به پاکسازی ترشحات کمک میکند، سرکوب آن ممکن است مضر باشد. انتخاب دارو باید پس از شنیدن ریه انجام شود.
واکسن و پیشگیری
واکسنهای مربوط به عوامل تنفسی براساس سبک زندگی و خطر تماس پیشنهاد میشوند و همه موارد را صددرصد متوقف نمیکنند، اما ممکن است شدت بیماری را کاهش دهند. تهویه مناسب، پرهیز از ازدحام و نرفتن حیوان بیمار به جمع اهمیت دارد.
پرسشهای متداول
آیا سرما عامل مستقیم بیماری است؟
هوای سرد بهتنهایی ویروس یا باکتری ایجاد نمیکند، اما تغییر محیط و تجمع در فضای بسته میتواند تماس را بیشتر کند. علت اصلی باید بررسی شود.
سرفه لانهای چقدر طول میکشد؟
موارد خفیف ممکن است طی یک تا سه هفته بهتر شوند، اما تب، بیحالی، تنفس دشوار یا ادامه سرفه نیازمند پیگیری است.
آیا سگ به انسان سرماخوردگی میدهد؟
بیشتر عوامل رایج اختصاصی سگاند، ولی بعضی عاملها دامنه میزبانی متفاوت دارند. افراد دارای ضعف ایمنی باید درباره تماس با پزشک و دامپزشک مشورت کنند.
جمعبندی
سرفه یک علامت است، نه تشخیص. جداسازی، پرهیز از داروی انسانی و مراجعه سریع هنگام سختی تنفس، ایمنترین مسیر مراقبت است.
چطور تنفس سگ را در خانه ثبت کنیم؟
وقتی سگ خوابیده و خرخر نمیکند، بالا و پایینرفتن قفسه سینه را یک دقیقه بشمارید و عدد را همراه زمان و دمای محیط یادداشت کنید. افزایش مداوم نسبت به حالت معمول، تنفس سطحی یا مکث غیرعادی را به کلینیک گزارش دهید. فیلم کوتاه از سرفه یا تنفس میتواند مفید باشد، اما ضبطکردن نباید مراجعه را عقب بیندازد.
سرفه چه زمانی نشانه پنومونی است؟
تب، بیحالی واضح، تنفس سریع یا سخت، کاهش اشتها و سرفه مرطوب احتمال درگیری بخشهای پایینتر ریه را بیشتر میکنند. تشخیص فقط از روی صدا ممکن نیست و معمولاً معاینه و گاهی رادیوگرافی لازم است. تولهها و سگهای دارای بیماری زمینهای ممکن است سریعتر بدحال شوند.
بازگشت به فعالیت و جمع
بعد از کاهش علائم نیز فعالیت را تدریجی بالا ببرید. دویدن زودهنگام میتواند سرفه را تشدید کند. پیش از بازگشت به پانسیون، پارک یا کلاس، درباره دوره احتمالی واگیری سؤال کنید؛ بعضی عاملها پس از بهترشدن ظاهری هنوز منتقل میشوند. محل حضور قبلی حیوان را نیز آگاه کنید تا تماسهای پرخطر مدیریت شوند.
برای ویزیت چه چیزهایی همراه ببریم؟
سوابق واکسن، تاریخ تماس با سگهای دیگر، زمان شروع سرفه، وجود تب یا ترشح، فیلم علائم و فهرست داروها را آماده کنید. اگر سگ قلاده گردنی دارد، برای رفتوآمد از هارنس مناسب استفاده کنید و در اتاق انتظار فاصله ایمن از حیوانات دیگر را حفظ کنید.
