عروس هلندی برای آینه غذا بالا میآورد؛ چه کار کنیم؟
بالا آوردن غذا در عروس هلندی همیشه نشانه بیماری نیست. اگر فقط روبهروی آینه با حرکتهای منظم سر این کار را میکند و بعد هم سرحال است، احتمالاً بازتاب خودش را پرنده دیگری میبیند و به آن غذا تعارف میکند. آینه را از قفس بردارید، با بازی جستوجوی غذا و اسباببازی جویدنی سرگرمش کنید و چند روز رفتار، اشتها و وزنش را زیر نظر بگیرید. اگر غذا با تکان شدید سر به اطراف میپاشد، صورت پرنده کثیف میشود یا بیحالی و کماشتهایی میبینید، احتمال بیماری مطرح است و باید با دامپزشک پرندگان تماس بگیرید.
فهرست محتوا
اول مطمئن شوید رفتار جفتی است، نه استفراغ
وقتی پرنده عمداً برای آینه غذا بالا میآورد، معمولاً به آن نزدیک میشود، سر را با ریتمی نسبتاً منظم بالا و پایین میبرد و غذا را دقیقاً به سمت تصویر، یک اسباببازی یا فرد موردعلاقهاش میآورد. پیش و پس از این رفتار هوشیار است، روی میله تعادل دارد و ظاهر مدفوع و اشتهایش تغییر محسوسی نکرده است.
استفراغ معمولاً این نظم و هدف مشخص را ندارد. پرنده ممکن است سر را سریع به دو طرف تکان دهد و محتویات روی میله، دیواره قفس یا پرهای سر و صورت پخش شود. تشخیص از روی یک لحظه آسان نیست؛ اگر شک دارید، از فاصله مناسب فیلم کوتاهی بگیرید و محل ریختن غذا را هم ثبت کنید. راهنمای تفاوت استفراغ و برگرداندن غذا در پرنده نشانهها را با جزئیات بیشتری کنار هم گذاشته است.
چرا آینه چنین واکنشی ایجاد میکند؟
عروس هلندی ممکن است با تصویر داخل آینه مانند یک پرنده واقعی رفتار کند. بعضی پرندهها به آن مثل یک عضو گله نگاه میکنند و بعضی دیگر رابطهای شبیه جفت با آن میسازند. بالا آوردن غذا در این موقعیت میتواند بخشی از رفتار جفتیابی باشد؛ یعنی پرنده میخواهد به جفتی که تصور کرده غذا بدهد.
خود آینه برای همه عروسهای هلندی مشکلساز نیست، اما وقتی پرنده بیشتر وقتش را کنار آن میگذراند، برایش غذا بالا میآورد، از آن دفاع میکند یا با دورشدن از آینه بیقرار میشود، دیگر وسیله مناسبی برای قفس نیست. هدف این نیست که یک رفتار طبیعی را تنبیه کنیم؛ آینه را برمیداریم تا پرنده مدام منتظر واکنش پرندهای نماند که واقعاً وجود ندارد.
آینه را برداریم یا کمکم زمانش را محدود کنیم؟
وقتی رفتار جفتی بهوضوح به آینه وابسته شده، بهتر است خود آینه از قفس خارج شود. اگر آن را چند ساعت در روز برگردانید، ممکن است پرنده هر بار دوباره همان رفتار را شروع کند. اگر پرنده برای زنگوله براق، ظرف فلزی یا سطح دیگری هم غذا بالا میآورد و از آن دفاع میکند، همان وسیله را نیز بردارید؛ بازتابهای کوتاه و بیاهمیت خانه نیازی به حذف ندارند.
ممکن است عروس هلندی یکی دو روز جای آینه را جستوجو کند یا بیشتر صدا بزند. جای آینه را همان لحظه با اسباببازی ناآشنایی پر نکنید که پرنده از آن فاصله میگیرد. چیدمان را ساده نگه دارید و اسباببازی جویدنی امن، فرصت جستوجوی غذا و چند نوبت کوتاه ارتباط با اعضای خانه برایش فراهم کنید. اگر بیقراری شدید است، پرنده غذا نمیخورد یا خودش را زخمی میکند، از دامپزشک پرندگان کمک بگیرید تا راه برخورد مناسب را پیدا کنید.
چه چیزهایی جای آینه را بهتر پر میکنند؟
عروس هلندی به کاری نیاز دارد که واقعاً بتواند انجامش دهد و نتیجه بگیرد. بخشی از غذای روزانه را در کاغذ ساده بدون چاپ یا ظرفهای جستوجوی آسان پنهان کنید، یک شاخه جویدنی مطمئن بگذارید و آموزشهای کوتاهی مثل آمدن روی دست یا رفتن روی نشیمن مشخص را با تشویقی موردعلاقهاش تمرین کنید. وسیله تازه باید با اندازه منقار و شیوه بازی همان پرنده تناسب داشته باشد.
ارتباط اجتماعی هم مهم است، اما قرار نیست صاحب پرنده جای جفت را بگیرد. با او حرف بزنید و تمرین کنید، ولی نوازش را به سر و گردن محدود نگه دارید. لمس پشت، زیر بالها یا اطراف دم در بعضی پرندهها میتواند پیام جفتی داشته باشد. دسترسی به جعبه، چادر پارچهای، فضای تاریک پشت مبل و مواد مناسب لانهسازی را نیز محدود کنید؛ بهخصوص اگر همزمان دفاع از قفس یا جستوجوی گوشههای تاریک را میبینید.
یک نمونه واقعی از وابستگی به آینه
فرض کنید عروس هلندی نر هر صبح مستقیم سراغ آینه میرود، چند بار به تصویر آواز میخواند و بعد غذا بالا میآورد. در بقیه روز سرحال است و غذا و مدفوعش عادیاند، اما وقتی دستی به آینه نزدیک میشود نوک میزند. این الگو بیشتر با دلبستگی جفتی هماهنگ است. در این وضعیت، برداشتن آینه، گذاشتن چند فعالیت کوتاه در ساعتهایی که معمولاً کنار آینه میماند و ثبت رفتار طی یک هفته، از دعواکردن یا پرتکردن حواس پرنده در همان لحظه مفیدتر است.
حالا همان پرنده را تصور کنید که بدون نزدیکشدن به آینه ناگهان سرش را تکان میدهد، غذا روی پرهای صورتش میریزد و بعد پفکرده و کمتحرک میماند. اینبار موضوع فقط آینه نیست و احتمال بیماری باید همان روز بررسی شود.
این کارها معمولاً مشکل را بدتر میکنند
برای متوقفکردن رفتار سر پرنده داد نزنید، قفس را تکان ندهید و روی آینه ضربه نزنید. ترساندن، علت رفتار را برطرف نمیکند و ممکن است اعتماد پرنده به شما را کم کند. مقدار غذای روزانه را هم خودسرانه کم نکنید؛ پرنده کوچک نباید برای جلوگیری از بالا آوردن غذا گرسنه بماند.
داروی باقیمانده از درمان قبلی، داروی ضدتهوع انسان یا مکمل هورمونی را بدون تجویز دامپزشک استفاده نکنید. اگر پس از حذف آینه، پرنده هنوز سرحال است و فقط برای یک وسیله مشخص غذا بالا میآورد، چند چیز را همزمان تغییر ندهید؛ هر بار همان وسیله را بردارید و نتیجه را یادداشت کنید. ادامه روزانه یا شدید رفتار، بالا آوردن غذا بدون هدف مشخص یا هر تغییر در حال عمومی را با دامپزشک مطرح کنید.
چه چیزهایی را در چند روز آینده ثبت کنیم؟
زمان و تعداد دفعات بالا آوردن غذا، چیزی که پرنده روبهرویش بوده، شکل حرکت سر و محل ریختن غذا را یادداشت کنید. اشتها، آبخوردن، شکل مدفوع، میزان فعالیت و ساعت خواب را هم کنار آن بنویسید. اگر ترازویی دارید که وزن را به گرم نشان میدهد، وزن پرنده را در زمان ثابت و بدون طولانیکردن گرفتن او ثبت کنید؛ روند کاهش وزن مهمتر از یک عدد تنهاست.
همزمان ببینید آیا حالا برای اسباببازی یا سطح براق دیگری غذا بالا میآورد، از قفسش دفاع میکند، دنبال جای تاریک برای لانه میگردد یا پس از نوع خاصی از نوازش این رفتار را شروع میکند. این یادداشتها به شما و دامپزشک کمک میکنند رفتار جفتی تکراری را از نشانهای که به بررسی پزشکی نیاز دارد جدا کنید.
چه زمانی مشکل فقط آینه نیست؟
اگر بالا آوردن غذا بدون هدف مشخص تکرار میشود، محتویات به اطراف میپاشد یا پرهای سر و صورت خیس و کثیف شدهاند، همان روز با دامپزشک آشنا به پرندگان تماس بگیرید. کمشدن اشتها، کاهش وزن، تغییر مدفوع، بوی غیرعادی دهان، پفکردن طولانی و خوابآلودگی نیز نیاز به بررسی دارند. اگر کیسه ذخیره غذا در جلوی گردن، یعنی چینهدان، برجسته مانده یا مثل همیشه خالی نمیشود، این موضوع را هم هنگام تماس بگویید.
نشستن کف قفس، ضعف یا افتادن از میله، مشکل تنفسی، خون، تشنج یا ناتوانی در خوردن و نوشیدن باید فوری رسیدگی شود. تا زمان مراجعه، پرنده را آرام و در دمای معمول و راحت نگه دارید، دستکاری را کم کنید و غذا یا دارو را با زور داخل دهانش نریزید.
برای مقایسه رفتار جفتی با علتهای پزشکی میتوانید جدول تشخیصهای احتمالی بالا آوردن غذا در پرندگان را در مرک ببینید. اگر بالا آوردن غذا فقط برای آینه رخ میدهد، حال عمومی خوب است و پس از برداشتن آینه کمتر میشود، احتمال رفتاریبودنش بیشتر است؛ بااینحال هر تغییر تازه یا تکرار شدید را با دامپزشک مطرح کنید.
