معاینه گربه با استفراغ خونی
استفراغ خونی گربه؛ علت‌ها و اقدام فوری

استفراغ خونی گربه یا هماتمز می‌تواند به شکل خون قرمز روشن، لخته یا ذرات تیره شبیه تفاله قهوه دیده شود. این علامت طبیعی نیست و باید همان روز با دامپزشک مطرح شود؛ اگر خون زیاد است یا گربه بی‌حال، رنگ‌پریده یا دچار ضعف شده، مراجعه اورژانسی لازم است.

خون روشن و تیره چه تفاوتی دارند؟

خون روشن معمولاً تازه‌تر است و ممکن است از دهان، مری یا معده آمده باشد. ظاهر تیره نشان می‌دهد خون مدتی در تماس با اسید معده بوده است. گاهی خون بلعیده‌شده از بینی یا دهان نیز با استفراغ خارج می‌شود. ظاهر به‌تنهایی علت را مشخص نمی‌کند.

علت‌های احتمالی

زخم معده یا روده، جسم خارجی، التهاب شدید، تومور، انگل، بیماری کبد یا کلیه، اختلال انعقاد و بعضی داروها از علل ممکن‌اند. مسمومیت با سم موش، خوردن داروی انسانی و بلعیدن جسم تیز نیز مطرح است. حتی استفراغ شدید و مکرر می‌تواند مخاط را زخمی کند، اما نباید بدون معاینه چنین فرضی کرد.

علائم اورژانسی

  • حجم زیاد خون یا تکرار استفراغ
  • لثه سفید یا بسیار کم‌رنگ، ضعف یا غش
  • تنفس سریع، شکم دردناک یا متورم
  • مدفوع سیاه و قیری
  • احتمال خوردن سم، نخ، استخوان یا داروی انسانی
  • ناتوانی در نگه‌داشتن آب

بچه‌گربه، گربه سالمند و حیوان مبتلا به بیماری مزمن سریع‌تر دچار کم‌آبی و افت گردش خون می‌شوند.

تا رسیدن به دامپزشک چه کنیم؟

گربه را آرام و گرم نگه دارید و با کلینیک تماس بگیرید. از استفراغ عکس بگیرید و اگر ممکن است نمونه یا دستمال آلوده را در کیسه ببرید. نام داروها، زمان شروع، دفعات، رنگ خون و احتمال تماس با سم را یادداشت کنید. غذا یا آب را به زور ندهید.

چه کارهایی خطرناک‌اند؟

داروی ضدتهوع، ضداسید، مسکن، آنتی‌بیوتیک، زغال فعال یا درمان گیاهی را خودسرانه ندهید. ایبوپروفن، استامینوفن و بسیاری از داروهای انسانی برای گربه سمی‌اند. اگر نخ از دهان دیده می‌شود آن را نکشید؛ ممکن است در روده گیر کرده باشد.

تشخیص دامپزشکی

دامپزشک وضعیت گردش خون و کم‌آبی را بررسی می‌کند. آزمایش خون می‌تواند کم‌خونی، پلاکت، کبد و کلیه را ارزیابی کند. بسته به شرایط، آزمایش انعقاد، رادیوگرافی، سونوگرافی یا آندوسکوپی لازم می‌شود. سابقه دقیق مصرف دارو و دسترسی به سم در انتخاب آزمایش بسیار مهم است.

درمان چگونه انتخاب می‌شود؟

درمان براساس علت و شدت است و می‌تواند شامل مایع‌درمانی، کنترل تهوع، محافظت از معده، فرآورده خونی، درمان مسمومیت یا خارج‌کردن جسم خارجی باشد. داروی یک گربه برای گربه دیگر مناسب نیست و کم‌شدن موقت استفراغ به معنای رفع خونریزی نیست.

پیشگیری

دارو، نخ، سوزن، استخوان و سموم را دور از دسترس نگه دارید. داروهای ضدالتهاب را فقط با نسخه دامپزشک بدهید و در بیماری‌های مزمن پیگیری منظم داشته باشید. تغییر غذا را تدریجی انجام دهید، اما بدانید رژیم خانگی جای ارزیابی خونریزی را نمی‌گیرد.

پرسش‌های متداول

یک رگه کوچک خون هم مهم است؟

بله. ممکن است از تحریک خفیف باشد، ولی تکرار، درد، بی‌حالی یا بیماری زمینه‌ای فوریت را بیشتر می‌کند. حداقل همان روز تلفنی با دامپزشک مشورت کنید.

آیا گلوله مو باعث خون می‌شود؟

استفراغ مکرر می‌تواند مخاط را تحریک کند، اما وجود خون را نباید صرفاً به گلوله مو نسبت داد. جسم خارجی و بیماری جدی باید رد شوند.

آیا می‌توان گربه را ناشتا نگه داشت؟

ناشتایی طولانی در گربه، به‌ویژه گربه چاق، خطرناک است. درباره زمان غذا و آب فقط از کلینیک معالج دستور بگیرید.

جمع‌بندی

هماتمز یک علامت هشدار است. مقدار خون تنها معیار خطر نیست؛ حال عمومی، رنگ لثه، تکرار استفراغ و احتمال مسمومیت تعیین می‌کنند چقدر فوری باید اقدام کرد.