جویدن چوب نشیمن توسط پرنده؛ طبیعی یا خطرناک؟
جویدن چوب نشیمن پرنده، بهویژه در مرغ عشق، عروس هلندی و دیگر طوطیسانان، معمولاً رفتاری طبیعی است. این رفتار فقط وقتی بیخطر میماند که نوع چوب را بشناسید و شاخه بدون رنگ، چسب، سم باغبانی، کپک و لبه تیز باشد. نشیمنی که ترک خورده، لق شده یا لبه و تراشه تیز پیدا کرده است باید همان موقع از قفس بیرون بیاید.
فهرست محتوا
چه نوع جویدنی طبیعی است؟
طوطیسانان با منقارشان محیط را میشناسند، پوست شاخه را جدا میکنند و وسیلههای مناسب را خرد میکنند. ممکن است روی نشیمن تازه رد منقار بگذارند یا تکههای نازک پوست چوب را جدا کنند و روی کف قفس بریزند. اگر پرنده سرحال است، غذا و فضلهاش مثل همیشهاند و سطح نشیمن همچنان محکم و بدون لبه تیز مانده، این رفتار معمولاً بخشی از فعالیت روزانه اوست.
همه پرندگان به یک اندازه چوب نمیجوند. فنچ معمولاً مثل یک طوطی بزرگ شاخه را خرد نمیکند و حتی دو عروس هلندی هم میتوانند عادتهای متفاوتی داشته باشند. افزایش ناگهانی جویدن بهتنهایی بیماری را ثابت نمیکند؛ ابتدا ببینید اسباببازیهای جویدنی کم شدهاند، پرنده زمان بیشتری در قفس میماند یا نشیمن تازه بافت جذابتری دارد.
پیش از گذاشتن شاخه در قفس، منبع آن را بشناسید
برچسب «طبیعی» به معنی امن نیست. شاخه باید از گونهای باشد که برای پرنده بیخطر شناخته شده، با مواد محافظ چوب یا سم باغبانی تماس نداشته و از کنار خیابان آلوده، باغ تازه سمپاشیشده یا چوبهای ساختمانی جمع نشده باشد. اگر نوع درخت یا محل تهیه شاخه را نمیدانید، آن را داخل قفس نگذارید و از فروشنده معتبر محصول مخصوص پرنده تهیه کنید.
چوب خیس، نرم، بدبو، کپکزده، پوسیده یا دارای شیره چسبناک مناسب نیست. تخته چندلایه، نئوپان، امدیاف و قطعات مبلمان نیز چسب و مواد دیگری دارند و جای شاخه طبیعی را نمیگیرند. برای نشیمنی که قرار است جویده شود، چوب بیرنگ انتخاب مطمئنتری است؛ با رنگکردن خانگی نمیتوان از ایمنی آن مطمئن شد.
قطر و بستن نشیمن به اندازه جنس چوب مهم است
یک قفس خوب چند نشیمن با قطر و بافت متفاوت دارد تا فشار همیشه روی یک نقطه از کف پا نماند. پرنده باید بتواند شاخه را محکم بگیرد؛ انگشتها نباید کاملاً روی هم بیفتند یا روی یک سطح بیش از حد پهن باز بمانند. راهنمای اندازه قفس و چیدمان امن نشیمنها درباره فاصله مناسب و محل قرارگیری آنها توضیح بیشتری میدهد.
پایه یا پیچ نشیمن باید محکم باشد و با هر فرود نچرخد. پس از بستن، با دست کمی به دو طرف آن فشار بدهید و مطمئن شوید سیم تیز، پیچ بلند یا شکافی که ناخن و انگشت داخلش گیر کند باقی نمانده است. نشیمن را درست بالای ظرف آب و غذا نگذارید؛ فضله و تکههای غذای خیس میتوانند چوب را زودتر آلوده کنند.
بازرسی کوتاه روزانه جلوی بیشتر دردسرها را میگیرد
هنگام عوضکردن آب، تمام طول نشیمن را نگاه کنید. لقشدن اتصال، ترک عمیق، تکه چوب نیمهجدا، لبه تیز، لکه کپک، بوی نامعمول یا آلودگیای که در بافت چوب فرو رفته است، همگی دلیل تعویضاند. اگر فقط سطح آن به فضله تازه آلوده شده، نشیمن را بیرون بیاورید، با آب گرم و یک برس جداگانه تمیز و خوب آبکشی کنید و پس از خشکشدن کامل به قفس برگردانید. پس از بیماری واگیردار، روش ضدعفونی یا تعویض وسیله را از دامپزشک بپرسید.
نشیمن چوبی وسیله همیشگی نیست و جویدهشدن بخشی از عمر طبیعی آن است. تاریخ ثابتی برای تعویض همه شاخهها وجود ندارد؛ یک طوطی بزرگ ممکن است شاخهای را در چند روز خراب کند و یک پرنده کوچک ماهها از همان شاخه سالم استفاده کند. معیار، وضعیت واقعی چوب و اتصال آن است.
یک مثال ساده؛ پوستگرفتن با بلعیدن رنگ فرق دارد
عروس هلندیای را تصور کنید که عصرها چند دقیقه پوست شاخه تمیز و شناختهشدهاش را جدا میکند. تکههای چوب روی کاغذ کف قفس دیده میشوند، شاخه هنوز محکم است و رفتار و اشتهای پرنده تغییری نکردهاند. کافی است شاخه را هر روز ببینید و پیش از تیزشدن یا لقشدن عوضش کنید.
در مقابل، اگر همان پرنده سراغ نشیمن رنگشده برود، پوشش آن را بکند و تکهها را در دهان نگه دارد، وسیله را همان لحظه خارج کنید. تلاش برای پوشاندن محل کندهشده با رنگ یا چسب تازه خطر را بیشتر میکند. نام محصول و بستهبندی آن را نگه دارید تا در صورت احتمال بلع، اطلاعات دقیقتری به دامپزشک بدهید.
این انتخابها برای پا و منقار مناسب نیستند
روکش سمبادهای یا نشیمن بسیار زبر راه امنی برای کوتاه نگهداشتن ناخن نیست و تماس مداوم با آن میتواند کف پا را تحریک و زخمی کند. یک میله صاف با قطر یکنواخت هم نباید تنها نشیمن قفس باشد، چون فشار را پیوسته روی نقاط یکسان پا میاندازد. چند شاخه مناسب با قطرهای متفاوت، انتخاب بهتری است.
چوب ناشناس، شاخه حشرهزده، قطعه دارای میخ یا بست زنگزده و وسیلهای که با چسب تعمیر شده را وارد قفس نکنید. برای کندکردن جویدن نیز فلفل، اسپری تلخ ناشناخته یا ماده معطر روی چوب نزنید. اگر پرنده نشیمن را سریع از بین میبرد، بهجای تنبیهکردن او چند وسیله جویدنی و فرصت جستوجوی غذا فراهم کنید و آنها را پیش از فرسودگی تعویض کنید.
جویدن زیاد همیشه راه کوتاهکردن منقار نیست
منقار سالم با خوردن، جویدن و کارهای روزمره ساییده میشود، اما نشیمن سخت درمان منقار بلند یا بدشکل نیست. رشد غیرعادی، کجشدن، ترک، تغییر رنگ یا درد هنگام غذاخوردن میتواند با آسیب، جیره نامناسب یا بیماری زمینهای ارتباط داشته باشد. در این شرایط، افزودن چوب زبر یا کوتاهکردن منقار در خانه خطرناک است.
اگر ظاهر منقار تغییر کرده، راهنمای بلندشدن و تغییر شکل منقار پرنده نشانههای مهمتر را توضیح میدهد. دامپزشک آشنا با پرندگان باید علت را پیدا کند و در صورت نیاز اصلاح منقار را با ابزار مناسب انجام دهد.
چه زمانی باید نشیمن را فوری برداریم و کمک بگیریم؟
اگر احتمال میدهید پرنده رنگ، چسب، فلز، چوب ناشناس یا بخش بزرگی از وسیله را بلعیده است، نشیمن را خارج کنید و با دامپزشک پرندگان تماس بگیرید. بستهبندی یا نمونه وسیله را نگه دارید، اما پرنده را وادار به استفراغ نکنید و برای «خنثیکردن» ماده به او روغن، شیر یا داروی خانگی ندهید.
خونریزی دهان یا منقار، زخم کف پا، ناتوانی در نشستن، استفراغ، بیحالی، لرزش، بیتعادلی، کمشدن اشتها یا تغییر واضح فضله نیاز به بررسی سریع دارد. اگر تکهای در دهان یا گلو گیر کرده، با موچین دنبال آن نگردید؛ دستکاری میتواند جسم را جابهجا کند یا به بافت ظریف دهان آسیب بزند.
جویدن نشیمن را بهخودیخود رفتار بدی ندانید. چوب شناختهشده و بیسم، اتصال محکم، قطرهای متنوع و یک نگاه کوتاه روزانه اجازه میدهند پرنده رفتار طبیعیاش را انجام دهد، بیآنکه یک شاخه فرسوده یا ناشناس به خطر پنهان قفس تبدیل شود.
