آیا میشود از غذای خودمان به سگ بدهیم؟
بله، اگر سگ سالم است، میتوانید گاهی یک تکه بسیار کوچک گوشت یا تخممرغ کاملاً پخته و ساده از غذای خودتان به او بدهید؛ بدون استخوان، پیاز، سیر، نمک، ادویه، سس و روغن اضافه. غذای انسان برای سگ باید فقط یک تشویقی کوچک باشد، نه جای وعده اصلی. اگر ترکیبات لقمه را دقیق نمیدانید، تعارفنکردن انتخاب امنتری است.
این راهنما قرار نیست فهرست دیگری از همه خوراکیهای سمی باشد. هدفش این است که وقتی سگ با نگاهش کنار میز منتظر مانده، بدانید چه لقمهای را میشود جدا کرد، مقدار کم واقعاً یعنی چه و در غذاهای معمول ایرانی باید حواستان به چه چیزهایی باشد.
فهرست محتوا
چه لقمهای از سفره برای سگ مناسبتر است؟
بهترین انتخاب، خوراکیای است که مواد تشکیلدهندهاش روشن باشد. تکه کوچکی از مرغ، بوقلمون یا گوشت کمچربِ کاملاً پخته، به شرط نداشتن استخوان و چاشنی، برای بسیاری از سگهای بالغ سالم قابلاستفاده است. کمی تخممرغ پخته ساده، هویج پخته یا خیار بدون سس هم ممکن است مناسب باشد؛ البته فقط اگر سگ قبلاً آن خوراکی را خورده و با آن مشکل گوارشی نداشته است.
«مجاز» به معنی «لازم» نیست. سگ برای دریافت محبت یا تنوع، به غذای بشقاب ما نیاز ندارد و غذای کامل مخصوص خودش باید پایه برنامه بماند. اگر خوراک تازه را نمیخواهد، اصرار نکنید. خوردن یک خوراکی انسانی امتیاز ویژهای برای سلامت او ایجاد نمیکند.
گوشت خام، تخممرغ خام، پوست چرب مرغ، غذای سرخشده و استخوان پخته انتخاب مناسبی نیستند. استخوان پخته ممکن است خرد شود یا در دهان و دستگاه گوارش گیر کند. خوراک خام نیز خطر آلودگی میکروبی را برای سگ و افراد خانه بالا میبرد. لبنیات هم برای بعضی سگها اسهال یا نفخ ایجاد میکند و گزینه خوبی برای امتحانکردن کنار میز نیست.
لقمه را پیش از پخت غذای خانواده جدا کنید
امنترین راه این است که سهم کوچک سگ را پیش از افزودن پیاز، سیر، نمک، روغن، سس یا ادویه از مواد اولیه جدا کنید. گوشت را کامل بپزید و پس از خنکشدن، چربی و استخوانش را بردارید. جداکردن یک تکه از خورش یا کباب آماده کافی نیست، چون سس و چاشنی از قبل به بافت غذا رسیده است.
برای نمونه، اگر شام جوجه دارید، یک تکه کوچک مرغ را پیش از مزهدارکردن جدا کنید و آن را ساده و کامل بپزید. بعد از پایان غذای خانواده، همان تکه را به چند قسمت کوچک تقسیم کنید و در ظرف سگ بگذارید. به این شکل هم ترکیبات لقمه را میدانید و هم سگ یاد نمیگیرد هر بار کنار میز منتظر سهم خودش بماند.
غذایی که چند ساعت در دمای اتاق مانده، بوی نامعمول گرفته یا معلوم نیست چند بار گرم شده، برای جلوگیری از دورریز به سگ داده نشود. معده سگ سطل باقیمانده غذا نیست. اگر خودتان درباره سالمبودن خوراک تردید دارید، آن را برای حیوان هم کنار بگذارید.
مواد پنهان در غذاهای ایرانی را جدی بگیرید
مشکل بسیاری از غذاهای ایرانی خودِ گوشت، برنج یا سبزی نیست؛ چیزهایی است که هنگام پخت به آنها اضافه میشود. پیاز داغ، سیر، پودر سیر و پودر پیاز در خورش، آش، سوپ، کوکو، کتلت، دلمه و مواد کباب دیده نمیشوند، اما با برداشتن تکههای قابلدیدن هم از غذا خارج نمیشوند. پختهشدن نیز خطر پیاز و سیر را از بین نمیبرد.
کشمش در عدسپلو، کشمشپلو یا بعضی شیرینیها برای سگ خطر دارد. شکلات و کاکائو ممکن است در کیک و دسر پنهان باشند و بعضی آدامسها، آبنباتها یا محصولات بدون شکر زایلیتول دارند. درباره محصول بستهبندیشده، نام جلوی بسته کافی نیست؛ فهرست ترکیبات را بخوانید. اگر عبارتها ناقص یا نامشخصاند، آن خوراکی را به سگ ندهید.
تهدیگ چرب، پوست مرغ، دنبه، سس کباب، آب خورش و غذای سرخشده شاید بوی وسوسهکنندهای داشته باشند، اما چربی و نمک بالایی دارند. خوردن یک وعده چرب میتواند معده را بههم بریزد و در سگهای مستعد، التهاب لوزالمعده ایجاد کند. این خطر در سگ دارای سابقه درد شکم یا التهاب لوزالمعده مهمتر است.
مقدار کم یعنی چقدر؟
برای همه سگها یک تعداد قاشق یا تکه ثابت وجود ندارد. جثه، وزن مناسب، سن، فعالیت، بیماریها و کالری غذای اصلی تعیین میکنند چه مقدار جا برای خوراک اضافه باقی میماند. یک لقمه که برای سگ درشت ناچیز است، ممکن است برای یک سگ سهکیلویی سهم بزرگی از کالری روزانه باشد.
برای بیشتر سگهای بالغ سالم، مجموع همه تشویقیها و لقمههای اضافه بهتر است از حدود ده درصد کالری روزانه بیشتر نشود؛ این عدد سقف است، نه هدفی که لازم باشد هر روز پر شود. باقی انرژی باید از غذای کامل و متعادل بیاید. راهنمای مقدار غذای روزانه سگ کمک میکند غذای اصلی و خوراکیهای اضافه را در یک حساب ببینید.
در عمل، از یک تکه کوچک شروع کنید و آن را به چند بخش ریز و متناسب با دهان سگ تقسیم کنید. همه لقمههای همان روز را حساب کنید: تکه مرغی که یک نفر میدهد، بیسکویت آموزشی نفر دیگر و باقیماندهای که کودک خانواده تعارف میکند، جدا از هم نیستند. یک ظرف کوچک برای سهم تشویقی روزانه بگذارید تا همه اعضای خانه از همان استفاده کنند.
اگر وزن سگ آرامآرام بالا میرود، نخست خوراکیهای خارج از ظرف را بررسی کنید. کمکردن غذای اصلی برای جا دادن مقدار زیادی از غذای خودمان راهحل خوبی نیست، چون تعادل ویتامینها و مواد معدنی جیره را بههم میزند. لقمه اضافی باید کمتر شود، نه اینکه جای بخش مهمی از غذای کامل را بگیرد.
برای کدام سگها حتی لقمه ساده هم مناسب نیست؟
سگی که رژیم درمانی دارد نباید بدون هماهنگی خوراک تازه بگیرد. در حساسیت غذایی یا رژیم حذفی، حتی یک تکه کوچک مرغ میتواند نتیجه برنامه را خراب کند. در بیماری کلیه، قلب، دیابت، اضافهوزن یا ناراحتی گوارشی نیز نمک، چربی، پروتئین یا کالری یک لقمه ممکن است با هدف رژیم هماهنگ نباشد.
سگ دارای سابقه التهاب لوزالمعده نباید غذای چرب، پوست مرغ یا آب خورش بخورد. تولهسگ در حال رشد هم به غذای کامل متناسب با سنش نیاز دارد و معده کوچک او زود با خوراکیهای کمارزش پر میشود. اگر سگ پس از یک خوراک تازه استفراغ، اسهال، خارش یا درد شکم پیدا کرده، همان خوراک را دوباره برای «مطمئنشدن» امتحان نکنید.
اگر دارو باید همراه غذا داده شود، هر لقمهای جای خوراک توصیهشده را نمیگیرد. بعضی داروها با غذای خاص، مقدار مشخص یا معده خالی مصرف میشوند. دستور نسخه بر توصیه عمومی این مقاله مقدم است.
کنار میز غذا دادن را به عادت تبدیل نکنید
اگر سگ هر بار با نزدیکشدن، پنجهزدن یا صداکردن لقمه بگیرد، همان رفتار قویتر میشود. مشکل از «لجبازی» سگ نیست؛ او فقط یاد گرفته این کار گاهی نتیجه میدهد. یک بار غذا دادن و چند بار ردکردن هم عادت را از بین نمیبرد، چون همان پاداش گاهبهگاه باعث میشود بیشتر امتحان کند.
پیش از نشستن خانواده، وعده یا بخشی از غذای روزانه سگ را در ظرف، اسباببازی غذایی یا محل آرام خودش بگذارید. اگر قرار است لقمه سادهای بگیرد، آن را پس از پایان غذا و دور از میز بدهید. همه اعضای خانه باید یک قانون داشته باشند؛ تعارف پنهانی یک نفر، آموزش بقیه را به هم میزند.
برای نمونه، سگی را تصور کنید که هنگام شام کنار پای مهمان مینشیند، چون مهمان قبلی به او گوشت داده است. بهجای راندن یا دعواکردن، پیش از آمدن مهمان جای مشخصی برای استراحت آماده کنید و رفتار آرام او را با چند دانه از غذای روزانهاش تشویق کنید. هدف این است که راه دیگری برای موفقشدن داشته باشد، نه اینکه بابت نزدیکشدن بترسد.
اگر سگ خوراک مشکوکی خورد چه کار کنیم؟
باقیمانده غذا را دور کنید، بسته یا دستور غذا را نگه دارید و نام مواد، مقدار احتمالی، زمان خوردن و وزن سگ را یادداشت کنید. اگر احتمال میدهید خوراک حاوی انگور یا کشمش، زایلیتول، شکلات، پیاز یا سیر، الکل یا ماده ناشناخته بوده، برای تماس با دامپزشک منتظر ظاهرشدن علامت نمانید. اینها فقط چند نمونهاند؛ درباره هر ماده ناشناخته یا مقدار نامطمئن نیز سریع راهنمایی بگیرید.
سگ را در خانه وادار به استفراغ نکنید و برای خنثیکردن ماده به او آبنمک، روغن، شیر یا داروی انسانی ندهید. نوع ماده و وضعیت سگ تعیین میکند استفراغکردن مفید است یا خطرناک. راهنمای اقدام فوری در مسمومیت غذایی سگ اطلاعاتی را که باید برای تماس آماده کنید، مرحلهبهمرحله آورده است.
استفراغ یا اسهال تکراری، ضعف، لرزش، تلوتلوخوردن، تشنج، درد یا بادکردن شکم، تلاش بینتیجه برای استفراغ، تنفس غیرعادی و لثه رنگپریده نیازمند رسیدگی فوریاند. سرحالبودن در دقایق نخست، مسمومیت را رد نمیکند؛ اثر بعضی مواد دیرتر دیده میشود.
یک قانون ساده برای دادن غذای خودمان به سگ
پیش از دادن لقمه چهار سؤال بپرسید: همه موادش را میشناسم؟ ساده و کاملاً پخته است؟ با بیماری و رژیم سگ سازگار است؟ در سهم کوچک خوراکیهای امروز جا دارد؟ اگر پاسخ یکی از این سؤالها روشن نیست، از غذای خودش بهعنوان تشویقی استفاده کنید.
پس انتخاب امن برای بیشتر موقعیتها ساده است: سهم کوچکی را پیش از چاشنیزدن جدا کنید، از میز ندهید، خوراکیهای همه اعضای خانه را با هم حساب کنید و غذای اصلی را کامل و متعادل نگه دارید. این روال هم خطر مواد پنهان را کم میکند و هم جلوی تبدیلشدن نگاه کنار میز به یک عادت هرروزه را میگیرد.
برای جزئیات علمی درباره سهم تشویقیها در کالری روزانه و تفاوت نیاز سگها، مرور علمی تغذیه و تشویقی سگ را ببینید.
