آیا میشود از غذای خودمان به گربه بدهیم؟
بله، از بعضی غذاهای خودمان میتوان به گربه سالم مقدار بسیار کمی داد؛ به شرطی که ساده، کاملاً پخته، بدون استخوان و بدون پیاز، سیر، ادویه و سس باشد. غذای انسان برای گربه باید فقط در حد یکی دو لقمه کوچک باشد، نه جای غذای اصلی. تکهای مرغ یا بوقلمون ساده معمولاً انتخاب مناسبی است، اما غذایی که از بشقاب خانواده برداشته میشود اغلب نمک، چربی یا مواد پنهانی دارد و بهتر است به گربه نرسد.
فهرست محتوا
آیا گربه اصلاً به غذای ما نیاز دارد؟
نه. اگر گربه غذای کامل و متناسب با سن و شرایط بدنیاش میخورد، برای سالمماندن به غذای ما نیاز ندارد. گربه گوشتخوار اجباری است؛ یعنی بعضی مواد ضروری را باید از خوراک حیوانی و جیرهای با ترکیب درست بگیرد. چند تکه گوشت پخته میتواند تشویقی باشد، ولی گوشت خالی، تن ماهی یا باقیمانده غذای خانه جای یک غذای کامل را نمیگیرد.
مشکل فقط «انسانیبودن» غذا نیست. یک تکه مرغی که پیش از اضافهکردن نمک و ادویه کنار گذاشتهاید با مرغ داخل خورش یا ساندویچ یکسان نیست. در غذای آماده خانواده ممکن است پیاز رندهشده، پودر سیر، سس، کره، استخوان ریز یا چربی زیادی باشد که از ظاهر لقمه پیدا نیست.
اگر قصد دارید غذای خانگی را به وعده اصلی گربه تبدیل کنید، به دستور عمومی اینترنتی تکیه نکنید. در راهنمای غذای خانگی گربه توضیح دادهایم چرا تنظیم پروتئین، کلسیم، فسفر، تورین و ریزمغذیها باید با نظر دامپزشک یا متخصص تغذیه دامپزشکی انجام شود.
پیش از تعارفکردن، سه سؤال ساده بپرسید
مواد داخل لقمه را دقیق میدانم؟ اگر پاسخ منفی است، آن را ندهید. کوفته، کتلت، کباب مزهدارشده، خورش، سوپ آماده، سوسیس و کالباس معمولاً چند ماده پنهان دارند و جداکردن ظاهرِ گوشت، پیاز یا ادویه حلشده در غذا را حذف نمیکند.
غذا ساده و کاملاً پخته است؟ گوشت خام و تخممرغ خام میتوانند میکروب را به گربه و افراد خانه منتقل کنند. استخوان خام هم بیخطر نیست و استخوان پخته ممکن است خرد شود، در دهان گیر کند یا به دستگاه گوارش آسیب بزند.
گربه سالم است و رژیم درمانی ندارد؟ لقمهای که برای یک گربه بالغ سالم مسئلهای ایجاد نمیکند، شاید برای بچهگربه، گربه چاق یا حیوان مبتلا به بیماری کلیه، ادراری، قلبی، دیابت، حساسیت غذایی یا ناراحتی گوارشی مناسب نباشد. در این شرایط همان غذای تجویزشده و تشویقی مورد تأیید دامپزشک انتخاب امنتری است.
چه خوراکیهایی را میتوان در مقدار کم داد؟
برای بیشتر گربههای بالغ سالم، تکه بسیار کوچکی از مرغ، بوقلمون یا گوشت کمچرب که کاملاً پخته و بینمک است، سادهترین انتخاب محسوب میشود. پوست، چربی قابلدیدن و همه استخوانها را جدا کنید. ماهی پخته و بیاستخوان یا مقدار کمی تخممرغ کاملاً پخته هم میتواند گاهی استفاده شود، به شرطی که جای وعده اصلی را نگیرد.
«مجاز» به معنی «مناسب برای هر روز و هر مقدار» نیست. نخست فقط یک تکه کوچک بدهید و تا یک یا دو روز حواستان به استفراغ، اسهال، خارش یا بیاشتهایی باشد. اگر گربه خوراک تازه را نمیخواهد، اصرار نکنید؛ برای سالمماندن لازم نیست مثل ما غذاهای گوناگون را امتحان کند.
بعضی گربهها تکه کوچکی کدوحلوایی، هویج یا کدوسبز پخته و ساده را میخورند، اما به سبزی و میوه بهعنوان بخش ضروری سفرهشان نگاه نکنید. خوراک گیاهی نباید سهم غذای کامل را کم کند و افزودن روغن، شکر، نمک یا ادویه هم آن را خوشخوراکِ سالم نمیکند.
کدام خوراکیهای رایج ظاهر بیخطری دارند؟
شیر و خامه: تصویر گربه کنار کاسه شیر آشناست، اما بسیاری از گربههای بالغ لاکتوز را خوب هضم نمیکنند. نتیجه ممکن است نفخ یا اسهال باشد. برای آبرسانی، آب تازه و غذای مناسب بهتر از شیر معمولی است.
تن ماهی سفره: بوی آن برای گربه جذاب است، ولی نوع روغنی، شور یا طعمدار انتخاب روزانه نیست. حتی تن ماهی ساده هم غذای کامل گربه محسوب نمیشود. اگر گاهی مقدار بسیار کمی میدهید، نوع ساده در آب، بدون نمک افزوده و بدون استخوان را انتخاب کنید.
جگر: چند لقمه کوچک و گهگاه با مصرف مرتب و زیاد فرق دارد. جگر نباید پایه رژیم شود؛ زیادهروی طولانیمدت میتواند تعادل مواد مغذی، بهویژه ویتامین آ، را بههم بزند.
پنیر و ماست: بیخطرِ همگانی نیستند. چربی، نمک و تحمل لبنیات بین گربهها فرق میکند. وقتی تشویقی گوشتی ساده در دسترس است، برای امتحانکردن لبنیات دلیل خاصی وجود ندارد.
چه چیزهایی را اصلاً از سفره جدا نکنیم؟
پیاز، سیر، ترهفرنگی و پیازچه برای گربه خطر دارند؛ خام، پخته و پودرشدهبودن، آنها را به خوراک امن تبدیل نمیکند. به همین دلیل آب خورش، عصاره آماده، غذای کودک، سس و گوشت مزهدارشده نیز بدون خواندن ترکیبات قابل اعتماد نیستند.
شکلات و کاکائو، قهوه و نوشیدنیهای کافئیندار، الکل و خمیر نان خام هم نباید در دسترس گربه باشند. انگور، کشمش و مویز را هم به گربه ندهید؛ شواهد مسمومیت در گربه محدودتر از سگ است، اما مقدار بیخطری برای توصیه خانگی مشخص نشده است. خوراکیهای بدون قند ممکن است چند شیرینکننده و ماده دیگر داشته باشند؛ آنها را تشویقی گربه حساب نکنید و در صورت خوردن، نام دقیق محصول را به دامپزشک بگویید.
استخوان، سیخ چوبی، نخ دور گوشت، فویل و بستهبندی غذا سمی نیستند، اما میتوانند باعث خفگی، بریدگی یا گیرکردن در روده شوند. سطل زبالهای که درش باز میماند گاهی از خود بشقاب خطرناکتر است.
مقدار کم یعنی چقدر؟
تشویقی و خوراک اضافه در مجموع بهتر است بیشتر از حدود ده درصد کالری روزانه گربه نباشد؛ این عدد سقف است، نه هدف روزانه. برای گربهای با جثه متوسط، یکی دو تکه بسیار کوچک گوشت از یک مشت غذا مناسبتر است؛ معیار اصلی همچنان کالری همه تشویقیهای همان روز است. چون کالری غذاها با هم فرق دارد، وزن گربه و مقدار غذای اصلی را هم باید در نظر گرفت.
اگر چند نفر در خانه هرکدام «فقط یک لقمه» بدهند، مجموع آن دیگر کم نیست. سهم تشویقی روز را صبح در ظرف کوچکی کنار بگذارید تا همه از همان بردارند. در صورت اضافهشدن تشویقی، مقدار غذای اصلی را خودسرانه و زیاد کم نکنید؛ برای تنظیم دقیق، از راهنمای مقدار غذای روزانه گربه کمک بگیرید و روند وزن را دنبال کنید.
مثلاً اگر گربه کنار میز مینشیند و هر بار با میوکردن لقمه میگیرد، خیلی زود یاد میگیرد شام خانواده زمان درخواست غذاست. تکه ساده را بعد از تمامشدن غذا و در ظرف خودش بدهید؛ نه از دست و کنار میز. این کار هم مقدار را قابلکنترل میکند و هم درخواست مداوم هنگام غذاخوردن را کمتر تقویت میکند.
اگر گربه غذای مشکوکی خورد چه کنیم؟
اول باقی غذا را دور از دسترس بگذارید و نام ماده، ترکیبات روی بسته، مقدار احتمالی، ساعت خوردن و وزن گربه را یادداشت کنید. اگر میتوانید بدون اتلاف وقت، عکس بسته یا غذا را نگه دارید. برای پیاز و سیر، شکلات، کافئین، الکل، خمیر خام یا غذای ناشناخته و پرادویه منتظر ظاهرشدن نشانهها نمانید و سریع با دامپزشک یا مرکز درمانی شبانهروزی تماس بگیرید.
در خانه گربه را وادار به استفراغ نکنید. آبنمک، آباکسیژنه، روغن، شیر یا داروی انسانی ممکن است وضعیت را بدتر کند. اگر گربه بیحال یا تلوتلوخوران است، چند بار استفراغ کرده، میلرزد، تشنج دارد، سخت نفس میکشد، لثههایش رنگپریده یا قهوهای شده یا از حال رفته است، مراجعه فوری لازم است. بعضی مسمومیتها، از جمله آسیب ناشی از خانواده پیاز و سیر، ممکن است با تأخیر خودشان را نشان دهند؛ حال خوب همان لحظه دلیل صبرکردن نیست.
یک قانون ساده برای آشپزخانه
اگر میخواهید گاهی گربه را مهمان کنید، تکهای گوشت را پیش از نمک، پیاز، سیر، روغن و ادویه جدا و کامل بپزید؛ بعد فقط مقدار کمی از آن را در ظرف خودش بگذارید. غذای ترکیبی، سرخشده، دودی، شور، شیرین یا دارای استخوان را کنار بگذارید. برای گربهای که رژیم درمانی دارد نیز هیچ لقمه تازهای را بدون هماهنگی اضافه نکنید.
خلاصه اینکه اگر میخواهید از غذای خودتان به گربه بدهید، باید یک استثنای ساده و کوچک باشد، نه عادت هر وعده: مواد دقیق و روشن، پخت کامل، بدون چاشنی و استخوان و در سهمی که تعادل غذای اصلی را خراب نکند. برای مطالعه جزئیات علمی درباره خطر پیاز و سیر، شکلات، کافئین، الکل و خمیر خام، مرور علمی خوراکیهای خانگی سمی برای سگ و گربه را ببینید.
